Ga direct naar de inhoud Ga direct naar de filters Ga direct naar de footer

BAC 2025-16638

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)

Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende

Primair besluit: 19 augustus 2024 (UHT-DCHA)

Hoorzitting: 1 april 2026

Overdracht advies aan UHT: 5 juli 2026

Samenvatting

De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren.

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking compensatie kinderopvangtoeslag.

Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend voor de jaren 2014 tot en met 2019.

Procesverloop

  • Belanghebbende heeft op 2 november 2023 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2014 tot en met 2019.
  • UHT heeft bij besluit van 9 februari 2024 aan belanghebbende medegedeeld dat zij niet in aanmerking komt voor een betaling van €30.000,-.
  • De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 7 augustus 2024 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geadviseerd dat gedurende de betrokken jaren geen sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid of bijzondere omstandigheden.
  • UHT heeft bij bestreden besluit aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op compensatie voor de jaren 2014 tot en met 2019.
  • Gemachtigde heeft bij brief van 27 september 2024 tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
  • Gemachtigde heeft bij brief van 8 november 2024 het bezwaarschrift aangevuld.
  • Gemachtigde heeft bij brief van 6 maart 2026 het bezwaarschrift aangevuld.
  • UHT heeft op 30 april 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
  • Op 26 maart 2026 heeft UHT aanvullende stukken overgelegd.
  • Op 1 april 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter het advies is gevoegd.
  • Op 7 april 2026 heeft UHT een aanvullende beschouwing en nadere stukken naar de gemachtigde toegezonden. Deze zijn niet door de Commissie ontvangen en worden daarom niet betrokken bij het advies, mede omdat het onderzoek op 1 april 2026 is gesloten.
  • Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet in geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming af te wijzen.

Toeslagjaar 2015
De KOT over toeslagjaar 2015 is verlaagd naar aanleiding van gegevens die zijn aangeleverd door het UWV.
Belanghebbende stelt dat ten onrechte uit is gegaan van de gegevens van het UWV zonder dat belanghebbende in de gelegenheid is gesteld om te reageren op de vaststelling van de gewerkte uren. Voorts stelt belanghebbende dat de uren in de UWVviewer niet correct zijn omdat geen rekening is gehouden met haar zwanger-schapsverlof en haar recht op opvang tijdens die periode.
Belanghebbende heeft verklaard dat zij in 2015 32 uur per week werkte en per
4 november 2015 structureel één dag per week minder. Vanaf juni 2015 had zij zwangerschapsverlof, zonder wijziging van haar contracturen. Op 21 augustus 2015 is haar tweede kind geboren. Tevens heeft zij bevestigd dat haar contract per 4 november 2015 is aangepast en dat geen sprake was van ouderschapsverlof.

Uit de UWV-viewer blijkt dat haar gewerkte uren over de periode september tot en met november 2015 op nul zijn gesteld. Deze registratie is onjuist, omdat geen rekening is gehouden met het zwangerschapsverlof van belanghebbende.
Evenmin blijkt uit de gegevens een vermindering van uren in november en december 2015, terwijl belanghebbende toen minder is gaan werken.

Verder voert belanghebbende aan dat UHT tegenstrijdig is in haar beoordeling. Aangenomen wordt dat sprake is van een vooringenomen handeling, omdat uitvraag had moeten plaatsvinden naar de gewerkte uren. Vervolgens worden deze uren wel gebruikt om vast te stellen of de verlaging terecht was.

UHT stelt dat sprake is van een vooringenomen handeling, omdat er geen uitvraag heeft plaatsgevonden voordat de KOT is verlaagd op basis van de gegevens uit de UWVviewer. Echter is volgens UHT sprake van een terechte verlaging, omdat op de gegevens van de UWV-viewer mocht worden vertrouwd.

Artikel 2.1, eerste lid, Wht verplicht tot compensatie bij institutioneel voor-ingenomen handelen van B/T dat tot schade heeft geleid. UHT stelt dat er weliswaar sprake is van vooringenomenheid maar in dit geval geen sprake is van schade, omdat de in de UWV-viewer opgenomen gewerkte uren juist zouden zijn. Belanghebbende heeft gemotiveerd waarom het aantal uren onjuist is omdat geen rekening is gehouden met het zwangerschapsverlof en haar recht op opvang in die periode. De Commissie kan die toelichting van belanghebbende volgen en meent dat er ten onrechte geen rekening is gehouden met het recht op kinderopvang-toeslag tijdens het zwangerschapsverlof.

De Commissie concludeert daarom dat belanghebbende schade heeft geleden in de zin van artikel 2.1, eerste lid, Wht. Zij komt in aanmerking voor compensatie. Het advies luidt het bezwaar op dit punt gegrond te verklaren.

Toeslagjaren 2014, 2016 tot en met 2019
De Commissie heeft geen aanknopingspunten kunnen vinden om te adviseren dat de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) bij de toekenning, aanpassing of terugvordering van de KOT voor de toeslagjaren 2014, 2016 tot en met 2019 institutioneel vooringenomen heeft gehandeld of dat het stelsel te hard heeft uitgewerkt. De terugvordering KOT over de toeslagjaren 2017 tot en met 2019 was gebaseerd op de vaststelling dat er een te hoog voorschot was toegekend.
Dat voorschot is door reguliere wijzigingen opnieuw berekend. Over de toeslag-jaren 2017 tot en met 2019 is de KOT verlaagd naar aanleiding van doorgegeven wijzigingen door belanghebbende of een aanpassing in het inkomen.
De producties ten aanzien van de doorgegeven stopzettingen door belang-hebbende over de jaren 2018 en 2019 zijn niet terug te vinden in het ouderdossier. Door UHT wordt in de beschouwing verwezen naar de producties 20181001 en 20181203. Belanghebbende heeft in het ouderverhaal aangegeven dat zij de KOT over 2018 voor één van de kinderen heeft stopgezet. Daarnaast is de stopzetting over toeslagjaar 2019 ook niet bestreden door belanghebbende. Er zijn geen aanwijzingen dat de stopzettingen niet door belanghebbende zijn doorgegeven. De Commissie adviseert UHT om de ontbrekende producties voor de beslissing op bezwaar alsnog te verstrekken aan belanghebbende.

De bijstellingen over de toeslagjaren 2017 tot en met 2019 zijn in overeen-stemming met de wet uitgevoerd. Dergelijke bijstellingen geven in beginsel ook geen aanspraak op een zogenoemde hardheidstegemoetkoming. De Commissie heeft geen aanknopingspunten gevonden om hierover in het geval van belang-hebbende anders te oordelen. Er was ook geen onterechte kwalificatie O/GS, zodat er ook geen aanspraak is op een daarop gebaseerde vergoeding. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Over de toeslagjaren 2014 en 2016 hebben geen verlagingen van de KOT plaats-gevonden. In het aanvraagformulier KOT voor 2014 ontbreken weliswaar gegevens over het aantal aangevraagde uren en het uurtarief, maar dat maakt niet dat sprake is van vooringenomen handelen door B/T.

Daarnaast wijst de Commissie erop dat UHT alleen beslissingen van B/T tot oktober 2019 beoordeelt, tenzij sprake is van een causaal verband tussen onrechtmatig handelen van B/T van vóór 23 oktober 2019. Over toeslagjaar 2019 is de vierde en tevens definitieve beschikking na 23 oktober 2019 genomen (productie 0900001, p. 102 ouderdossier). Niet is gebleken dat sprake is van een causaal verband met een onrechtmatige handelwijze van B/T van voor die datum. Daarom laat de Commissie de laatste verlaging over het toeslagjaar 2019 buiten beschouwing.

O/GS-stukken
Belanghebbende voert aan dat onduidelijk is op welke wijze UHT tot de conclusie is gekomen dat geen sprake is geweest van een O/GS-kwalificatie.

De Commissie meent dat belanghebbende recht heeft op de onderliggende stukken die ten grondslag hebben gelegen aan de O/GS-beoordeling.
De Commissie wijst in dit verband op de motie van het lid Ergin die op 10 maart 2026 is aangenomen (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) en waarin de Kamer heeft uitgesproken dat UHT standaard en actief inzage geeft in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. Volledigheidshalve verwijst de Commissie ook naar de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NKL:RBROT:2026:1545. Derhalve adviseert de Commissie aan UHT om voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie en om belanghebbende de gelegenheid te geven hierop te reageren, eveneens voorafgaand aan het besluit op bezwaar.

Ongelijke behandeling
Belanghebbende stelt mogelijk door B/T ongelijk te zijn behandeld. Belanghebbende vraagt UHT om transparantie ten aanzien van criteria die door B/T zijn gebruikt bij het selecteren van de controle.

UHT vermeldt dat er in het geval van belanghebbende geen indicatie is dat er sprake is geweest van etnische profilering door B/T. De verlagingen van de KOT van belanghebbende zijn het gevolg geweest van wijzigingen van de aanvraag of van andere informatie waarvan B/T mocht uitgaan/ De Commissie ziet geen reden om tot een andere conclusie te komen en adviseert UHT om het bezwaar op dit onderdeel ongegrond te verklaren.

LIC-overzichten
Belanghebbende voert aan dat hij twijfels heeft over de juistheid daarvan. Bij de optelling van de bedragen die als “te ontvangen” zijn aangeduid en aftrek daarvan van de “te betalen” bedragen, ontstaat volgens gemachtigde een afwijking ten opzichte van de definitieve beschikking.

UHT stelt zich op het standpunt dat zij de LIC-overzichten ontvangen van het CAP Inning en ervan uit mogen gaan dat de aangeleverde informatie juist is.

De Commissie overweegt op dit punt als volgt. De LIC-overzichten zijn opgebouwd op basis van de betalingen en verrekeningen die B/T feitelijk heeft verricht.
De LICoverzichten en de andere stukken uit het dossier dat UHT heeft ingebracht geven de Commissie geen aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van deze overzichten. De Commissie adviseert het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.

Hardheidsclausule artikel 9.1 Wht
Belanghebbende stelt dat het niet toekennen van compensatie in haar geval leidt tot een onbillijke uitkomst en doet een beroep op de hardheidsclausule opgenomen in artikel 9.1 Wht. Nu de Commissie adviseert tot compensatie over te gaan behoeft deze grond geen verdere bespreking.

Proceskostenvergoeding
Nu het primaire besluit naar het oordeel van de Commissie dient te worden herroepen, adviseert de Commissie tot toewijzing van het verzoek om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in deze bezwaarprocedure. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft belanghebbende recht op een forfaitaire vergoeding op basis van twee procespunten (bezwaarschrift en verschijnen hoorzitting) met een wegingsfactor 2. Net als in eerdere zaken adviseert de Commissie daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.

Conclusie

Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren  en om:

  • compensatie toe te kennen voor toeslagjaar 2015 op grond van vooringenomen handelen;
  • voorafgaand aan de beslissing op bezwaar de producties 20181001 en 20181203 aan belanghebbende te verstrekken;
  • aan belanghebbende voorafgaand aan de beslissing op bezwaar inzage te geven in alle onderliggende stukken die ten grondslag hebben gelegen aan de O/GSbeoordeling, en
  • een vergoeding van de proceskosten voor de onderhavige bezwaarprocedure toe te kennen van twee procespunten met wegingsfactor twee voor het hoogste tarief.

[handtekening]

Secretaris

[handtekening]

Fungerend voorzitter