Ga direct naar de inhoud Ga direct naar de filters Ga direct naar de footer

BAC 2025-16310

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Aan: Dienst Toeslagen / Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)

Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende

Primair besluit: 23 november 2022, met kenmerk UHT-DC1-A

Overdracht advies aan UHT: 16 juli 2026

Samenvatting

De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar ongegrond te verklaren, het bestreden besluit in stand te laten en het verzoek om toekenning van een proceskostenvergoeding af te wijzen.

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen het door UHT genomen definitieve besluit afwijzing compensatie kinderopvangtoeslag met kenmerk UHT-DC I-A (hierna: het bestreden besluit)

Aan belanghebbende is met toepassing van de Compensatieregeling CAF 11 en vergelijkbare (CAF-)zaken van 28 augustus 2020 (Stcrt. 2020, nr. 45904) compensatie toegekend van € 10.166 voor de jaren 2008 (juni tot en augustus) en 2017 en geen compensatie toegekend voor de jaren 2007, 2010 en 2016.

Procesverloop

  • Belanghebbende heeft op 21 december 2020 verzocht om herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de toeslagjaren 2008 tot en met 2011. In overleg met belanghebbende is de periode gewijzigd naar de jaren 2007, 2008, 2010, 2016 en 2017.
  • UHT heeft bij besluit van 21 april 2021, met kenmerk UHT-B DMB2, aan belanghebbende medegedeeld dat zij in aanmerking komt voor betaling van
    € 30.000 op grond van de Catshuisregeling, maar dat de beoordeling nog niet is afgerond.
  • De Commissie van Wijzen heeft op 5 juli 2022 aan UHT geadviseerd dat gedurende de toeslagjaren 2007, 2008 (januari tot en met mei en september tot en met oktober), 2010 en 2017 geen sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid of bijzondere omstandigheden.
  • UHT heeft bij besluit van 23 november 2022 met kenmerk UHT-DC I aan belanghebbende een definitieve compensatie toegekend van € 10.166 voor de toeslagjaren 2008 (juni tot en met augustus) en 2017.
  • UHT heeft bij het bestreden besluit van dezelfde datum aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op een vergoeding voor de toeslagjaren 2007, 2010 en 2016.
  • Gemachtigde heeft bij brief van 11 november 2024, ingekomen op 11 november 2024, tegen dit besluit bezwaar gemaakt.
  • UHT heeft op 27 mei 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
  • Gemachtigde heeft de Commissie op 24 maart 2026 meegedeeld dat belanghebbende geen gebruik wenst te maken van het recht om gehoord te worden en heeft verzocht om een schriftelijke ronde voor het aanvullen van het bezwaar toe te staan.
  • De Commissie heeft gemachtigde in de gelegenheid gesteld om uiterlijk op
    21 april 2026 aanvullende gronden in te dienen. Gemachtigde heeft op 20 april 2026 het bezwaar schriftelijk aangevuld. UHT heeft op 24 juni 2026 een nadere schriftelijke reactie ingediend.
  • Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

In de kern samengevat heeft belanghebbende de volgende bezwaren tegen het bestreden besluit aangevoerd.

Geen persoonlijk dossier en/of onvolledig bezwaardossier
Belanghebbende voert in bezwaar aan dat zij niet de beschikking heeft over de volledige informatie, omdat zij niet de beschikking heeft over haar persoonlijk dossier en/of het volledige bezwaardossier. De Commissie overweegt hierover het volgende. De Commissie is een onafhankelijke bezwaarschriftenadviescommissie in de zin van artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb).
Voor de procedure bij de Commissie gelden de procedurele waarborgen van de Awb en tegen beslissingen op bezwaar van UHT, volgend op de adviezen van de Commissie, kan een belanghebbende rechtsmiddelen instellen bij de rechter.

Op grond van artikel 7:4 lid 2 Awb en artikel 5.2 leden 3 en 4 van de Wht heeft een belanghebbende voorafgaand aan de hoorzitting bij de Commissie recht op afschriften van de op de zaak betrekking hebbende stukken. De schriftelijke beschouwing van UHT met de bijbehorende producties is op 6 juni 2025 naar gemachtigde gestuurd. Hierdoor hebben gemachtigde en belanghebbende kennis kunnen nemen van de stukken die ten grondslag liggen aan het bestreden besluit.

Uit het verzoek van belanghebbende om toezending van het persoonlijk dossier volgt niet dat in het aan de Commissie en belanghebbende beschikbaar gestelde bezwaardossier nog specifieke stukken zouden ontbreken die van enig belang zouden kunnen zijn geweest bij de totstandkoming van het door UHT genomen besluit. Van stukken over OGS en FSV is dat vooralsnog niet duidelijk. Naar het oordeel van de Commissie is met uitzondering van laatstbedoelde stukken – waarover hierna wordt geadviseerd - met toezending van het bezwaardossier in voldoende mate invulling gegeven aan de procedurele waarborgen van de Awb.

Zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel
Belanghebbende stelt dat UHT onvoldoende helder en begrijpelijk aan belanghebbende kenbaar heeft gemaakt hoe de onderdelen van de compensatieberekening zijn opgebouwd. Voor zover er sprake is van onzorgvuldige voorbereiding of gebreken in de motivering van het bestreden besluit, kan dat in de beslissing op bezwaar door UHT worden hersteld aan de hand van wat daarover in haar beschouwing is opgemerkt. De Commissie ziet nu niet in waarom UHT het persoonlijk verhaal van belanghebbende – onder meer blijkend uit het beoordelingsformulier – onvoldoende in kaart heeft gebracht.

Beoordeling per jaar
Belanghebbende vindt het opmerkelijk dat voor sommige jaren vooringenomen handelen wordt aangenomen en voor andere jaren niet. Een selectie in jaren op basis van neerwaartse correcties of nihilstellingen doet geen recht aan de situatie van gedupeerde ouders.

De Commissie wijst in dit verband op de wetsgeschiedenis van de Wht. In de Memorie van Toelichting wordt dit punt expliciet besproken: “Bij integrale beoordeling wordt vastgesteld wat er is misgegaan met de kinderopvangtoeslag bij een gedupeerde ouder en wordt per berekeningsjaar het herstelbedrag vastgesteld dat op grond van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 van dit wetsvoorstel wordt toegekend.” (Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 19).

De Commissie leidt hieruit af dat het kennelijk niet de bedoeling van de wetgever is geweest om de vaststelling van gedupeerd zijn van een toeslagouder automatisch door te trekken naar andere jaren. Volgens de Commissie zal daarom per jaar opnieuw moeten worden vastgesteld of sprake is geweest van vooringenomen handelen dan wel hardheid en of de werkwijze van UHT begrijpelijk en daarmee in overeenstemming is. De enkele – niet nader met feiten of omstandigheden onderbouwde – stelling dat van vooringenomenheid sprake moet zijn geweest in andere toeslagjaren als eenmaal sprake is geweest van vooringenomen handelen door de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) of bijzondere omstandigheden in een toeslagjaar acht de Commissie daarom in zijn algemeenheid onjuist.
De Commissie adviseert UHT daarom dit deel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Datakluis 64 miljoen achtergehouden documenten
Belanghebbende verzoekt om alle stukken uit de datakluis, waarover in de brief van de taatssecretarissen van 15 april 2026 aan de Tweede Kamer informatie is verstrekt (brief van 15 april 2026, kenmerk [nummer] van staatssecretarissen van Financiën en Herstel Toeslagen [namen staatssecretarissen]) in het geding te brengen die haar direct of indirect raken. 

De Commissie overweegt als volgt. Er is thans geen informatie beschikbaar over de inhoud van genoemde datakluis. In deze zaak heeft UHT een dossier overgelegd waarin de gegevens over de beoordeelde jaren zijn opgenomen die zijn betrokken bij de besluitvorming. De schriftelijke reactie/beschouwing van UHT in bezwaar en de stukken die daaraan ten grondslag liggen, zijn aan belanghebbende toegezonden. Gelet op de thans voorhanden gegevens mag ervan worden uitgegaan dat UHT informatie uit de inmiddels bekend geworden datakluis niet tot haar beschikking had bij het voorbereiden en nemen van het bestreden besluit en dus behoort de inhoud van die kluis niet tot de op deze zaak betrekking hebbende stukken. Dit betekent dat de Commissie niet hoeft te wachten op nadere verduidelijking over de kluisgegevens. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Herhaling zienswijze
Belanghebbende heeft in de aanvullende gronden de eerder ingediende zienswijze integraal herhaald. De Commissie stelt vast dat UHT in het bestreden besluit en in de schriftelijke beschouwing reeds op deze zienswijze is ingegaan. Belanghebbende heeft in bezwaar niet nader toegelicht op welke punten deze reactie van UHT volgens haar onjuist, onvolledig of onvoldoende gemotiveerd zou zijn.

Voor zover de herhaalde zienswijze moet worden aangemerkt als onderdeel van het bezwaar, ziet de Commissie daarin geen aanleiding voor een ander oordeel.
De Commissie acht de reactie van UHT op deze punten toereikend en neemt daarbij in aanmerking dat geen concrete nieuwe feiten, omstandigheden of argumenten zijn aangevoerd die tot een ander oordeel zouden moeten leiden.

Gevolgen van de termijnoverschrijding door UHT
Belanghebbende verzoekt de Commissie advies uit te brengen over de aan UHT op te leggen gevolgen van het overschrijden van de voor UHT geldende (beslis)-termijnen. De Commissie gaat aan dit verzoek voorbij, nu de door UHT gehanteerde termijnen van beslissen buiten het kader van haar bevoegdheden vallen als bedoeld in artikel 2 van het Instellingsbesluit Bezwaarschriftenadvies-commissie

FSV-lijst
Belanghebbende stelt dat de conclusie van UHT dat zij niet op de Fraude Signalering Voorziening (hierna: FSV) lijst heeft gestaan niet wordt onderbouwd met stukken. Het FSV-systeem is een afgesloten systeem dat niet meer wordt gebruikt en daarom uitsluitend kan worden geraadpleegd door medewerkers met een speciale bevoegdheid. In het bezwaardossier is, samen met een kopie Dagboek FSV, aangegeven dat belanghebbende niet voorkomt op de FSV-lijst. De Commissie overweegt dat UHT mag uitgaan van de juistheid van deze raadpleging.

O/GS-stukken
Belanghebbende verzoekt om inzage in alle stukken die ten grondslag liggen aan de conclusie van UHT dat geen sprake is geweest van een O/GS-kwalificatie.
UHT stelt zich op het standpunt dat er geen stukken gevonden zijn die tot de conclusie kunnen leiden dat sprake was van een O/GS-kwalificatie ten aanzien van de KOT en er zodoende ook geen nadere stukken gedeeld zullen worden met belanghebbende. De Commissie volgt UHT niet in haar opvatting dat er om die reden geen stukken gedeeld hoeven te worden met belanghebbende.

De Commissie wijst in dit verband op de motie van het lid Ergin die op 10 maart 2026 is aangenomen (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) en waarin de Kamer heeft uitgesproken dat UHT standaard en actief inzage geeft in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. Dit geldt naar het oordeel van de Commissie ook voor de stukken die UHT in de beschouwing van 2 april 2025 noemt en waarover zij het standpunt heeft ingenomen nergens uit de systemen is gebleken dat belanghebbende een persoonlijke betalingsregeling heeft aangevraagd of verzocht heeft om een schuldregeling of is geweigerd door B/T. UHT noemt deze stukken immers ter onderbouwing van haar beoordeling, zodat moet worden aangenomen dat deze stukken ten grondslag liggen aan haar beoordeling en op de zaak betrekking hebbende stukken zijn.
Volledigheidshalve verwijst de Commissie ook naar de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545. Derhalve adviseert de Commissie aan UHT om voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de beoordeling dat geen sprake was van een O/GS-kwalificatie en om belanghebbende de gelegenheid te geven hierop te reageren, eveneens voorafgaand aan het besluit op bezwaar.

Discriminatie
In de stukken van het bezwaardossier heeft de Commissie geen aanwijzingen gevonden dat in het geval van belanghebbende van discriminatie sprake is geweest. De Commissie adviseert UHT om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Verrekeningen
Belanghebbende voert aan dat zij in aanmerking komt voor een compensatie van de schade die zij heeft geleden als gevolg van de verrekeningen van de terugvorderingen met de nadien toegekende toeslagen (waaronder de toegekende KOT). De nu voorliggende procedure heeft alleen betrekking op de toekenning van de standaard vergoedingen en niet op de vergoeding van de werkelijke schade.

Toetsing vooraf conform artikel 16 Awir
Belanghebbende betoogt, onder verwijzing naar de Memorie van Toelichting ten aanzien van artikel 16 Awir, dat B/T een onderzoeksplicht had om op basis van tastbare gegevens vast te stellen of aanspraak bestond op KOT voordat een voorschot KOT werd toegekend. Het niet voldoen aan deze onderzoeksplicht komt volgens haar voor rekening van B/T. Terugvorderen op grond dat een te hoog voorschot is betaald mag daarom niet meer.

Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat er sprake is van vooringenomen handelen door B/T overweegt de Commissie als volgt. Het niet voldoen aan de onderzoeksplicht conform artikel 16 Awir, zoals door belanghebbende betoogd, is geen aanleiding om vooringenomen handelen aan te nemen. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Artikel 19 Awir
Belanghebbende stelt dat B/T op grond van artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) destijds binnen een termijn van 13 weken definitief had moeten beslissen over de KOT, maar dat niet heeft gedaan.
De Commissie is van oordeel dat dit bezwaar – wat daar verder ook van zij - buiten het bereik van deze (bezwaar)procedure valt en laat het daarom verder onbesproken.

Niet toegekende KOT
Volgens belanghebbende dient UHT de juistheid van de hoogte van de KOT zoals indertijd definitief vastgesteld te beoordelen. De Commissie overweegt dat de Wht is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, van hardheid en/of van een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (hierna: O/GS) De Wht ziet niet op de herziening van in het verleden genomen definitieve KOT beschikkingen.
Een beoordeling daarvan valt buiten de reikwijdte van de Wht. De Commissie is van oordeel dat ook dit bezwaar – wat daar verder ook van zij - buiten het bereik van deze (bezwaar)procedure valt en laat het daarom verder onbesproken.

Informatie uit de KOI-viewer
Belanghebbende stelt dat B/T voor het vaststellen van de KOT niet blindelings op de KOI-viewer mag vertrouwen, omdat kinderopvanginstellingen niet verplicht zijn om gegevens in de viewer in te vullen.

De Commissie is van oordeel dat B/T en UHT in het algemeen mogen uitgaan van de informatie van de KOI-viewer, tenzij er indicaties zijn die het tegendeel aannemelijk maken. In deze procedure heeft B/T geen gebruik gemaakt van gegevens uit de KOI-viewer. Deze bezwaargrond treft dan ook geen doel.
De Commissie adviseert UHT dit bezwaar ongegrond te verklaren.

Bezwaarprocedures
Belanghebbende heeft aangevoerd dat het niet beslissen op bezwaren die in de herbeoordeelde jaren door belanghebbende zijn gemaakt, vooringenomen handelen oplevert. Met UHT stelt de Commissie vast dat een dergelijke situatie zich in het geval van belanghebbende niet heeft voorgedaan en adviseert daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Registratie KOI
Belanghebbende heeft aangevoerd dat gebreken in de registratie van een kinderopvanginstelling (hierna: KOI) belanghebbende niet behoren te worden tegengeworpen.

Met UHT stelt de Commissie vast dat in het geval van belanghebbende niet is gebleken van gebreken in de registratie van de KOI waarvan belanghebbende gebruik heeft gemaakt. De KOT is niet verlaagd of aangepast omdat de KOI niet geregistreerd stond in het LRK. De Commissie adviseert UHT derhalve dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Proceskostenvergoeding
Nu het bezwaar naar het oordeel van de Commissie ongegrond is en het bestreden besluit in stand kan blijven, adviseert de Commissie om het verzoek om toekenning van een proceskostenvergoeding af te wijzen.

Conclusie

Gelet het vorenstaande adviseert de Commissie UHT om het bezwaar gericht tegen het besluit met kenmerk UHT-DC1-A ongegrond te verklaren en geen proceskostenvergoeding toe te kennen.

[handtekening]

Secretaris

[handtekening]

Fungerend voorzitter