BAC 2025-16301
Publicatiedatum 18-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Dienst Toeslagen / Uitvoeringsorganisatie
Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 4 juli 2023 (UHT-DCHA)
Hoorzitting: 29 mei 2026 om 10:00 uur
Overdracht advies aan UHT: 14 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar tegen het besluit van 4 juli 2023 met kenmerk UHT-DCHA gedeeltelijk gegrond te verklaren en te herroepen, en alsnog compensatie toe te kennen voor het toeslagjaar 2017 op grond van vooringenomenheid. Daarnaast adviseert de Commissie om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand toe te kennen.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking beoordeling kinderopvangtoeslag van 4 juli 2023 met kenmerk UHT-DCHA (hierna onder meer: het bestreden besluit).
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend voor de toeslagjaren 2017 tot en met 2019.
Procesverloop
- Belanghebbende heeft op 17 mei 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT). In overleg met belanghebbende en UHT zijn de toeslagjaren 2017 tot en met 2019 beoordeeld.
- De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 21 juni 2013 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geoordeeld dat de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) zich terecht op het standpunt stelt dat de compensatieregeling van artikel 2.1, lid 1, van de Wht niet van toepassing is op de toeslagjaren 2017 tot en met 2019.
- UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op compensatie voor de toeslagjaren 2017 tot en met 2019.
- Bij ongedateerde brief heeft belanghebbende bezwaar gemaakt tegen het bestreden besluit. Gemachtigde heeft vervolgens bij brief van 21 juni 2024, ingekomen op 4 juli 2024, navraag gedaan naar de behandeling van het bezwaar.
- Bij brief van 23 december 2024 heeft gemachtigde een nieuw bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 27 augustus 2025 schriftelijk gereageerd.
- Op 29 mei 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter het advies is gevoegd.
- Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
Procedurele bezwaren
Inzage onderliggende dossier
Belanghebbende heeft verzocht om inzage in het onderliggende dossier.
De schriftelijke beschouwing en de op de zaak betrekking hebbende stukken zijn op 23 december 2025 aan de gemachtigde van belanghebbende toegezonden.
De Commissie heeft geen aanknopingspunten gevonden om aan te nemen dat hier niet is voldaan aan de in artikel 7:4, lid 2, van de Algemene wet bestuursrecht neergelegde verplichting.
Beoordeling toeslagjaren 2017 tot en met 2019
De Commissie ziet zich, uitgaande van de gronden van bezwaar en de inhoud van het bestreden besluit, gesteld voor de beantwoording van de vraag of UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming voor de toeslagjaren 2017 tot en met 2019, af te wijzen.
Beoordeling afwijzing compensatie toeslagjaren 2017 en 2018
Belanghebbende kan zich niet verenigen met de afwijzing van compensatie voor de toeslagjaren 2017 en 2018. Zij voert ten aanzien van het toeslagjaar 2017 aan dat de zeer lange behandelingsduur van haar aanvraag om KOT duidt op een vooringenomen handelwijze van B/T.
Voor compensatie komt, ingevolge het bepaalde in de Wht, voor zover hier van belang, kortweg, in aanmerking de ouder waarvan aannemelijk is dat de vaststelling van zijn of haar aanspraak op KOT in enig jaar onderdeel is geweest van vooringenomenheid van B/T dan wel van hardheid van het stelsel.
De Commissie overweegt ten aanzien van het toeslagjaar 2017 als volgt.
De beoordeling van de vraag of de lange behandelingsduur van een aanvraag aanleiding kan geven om vooringenomenheid aan te nemen, plaatst de Commissie tegen de achtergrond van het beleid van UHT, zoals neergelegd in paragraaf 3.1.8 van het Handboek Vaktechniek (hierna: het Handboek). Daarin is het volgende opgenomen:
“3.1.8 Lange duur tot vaststelling definitieve beschikking/ Het (nog) niet vaststellen van de beschikking i.c.m. lange duur verwerken aanvraag KOT
De lange duur tot vaststelling van de definitieve beschikking is op zichzelf onvoldoende om te oordelen dat sprake is van vooringenomenheid. De lange duur tot vaststelling van een definitieve beschikking kan in combinatie met andere omstandigheden wel tot de conclusie vooringenomenheid leiden.
Het bovenstaande geldt ook voor het (nog) niet vaststellen van de beschikking in combinatie met de lange duur van het verwerken van de aanvraag van KOT, waarbij de verwerkingsduur van de aanvraag in combinatie met financiële problemen (ouder is bijvoorbeeld niet meer in staat om de kosten van de kinderopvanginstelling zelf voor te schieten in afwachting van de toekenning) een sterke indicatie is van vooringenomenheid.”
Uit de stukken en het verhandelde ter zitting rijst het volgende beeld op met betrekking tot het toeslagjaar 2017. Belanghebbende heeft op 29 juni 2017 KOT aangevraagd met ingang van 1 augustus 2017. Pas bij voorschotbeschikking van
9 maart 2018 heeft B/T een voorschot KOT toegekend. Belanghebbende heeft verklaard dat zij door het uitblijven van de uitbetaling van KOT in financiële problemen is gekomen met de kinderopvanginstelling (hierna: KOI), die zelfs dreigde dat haar kinderen niet langer konden worden opgevangen en dat dit haar veel stress heeft bezorgd. Deze verklaring vindt steun in een melding van
20 november 2017 (pagina 237 van het ouderdossier), waaruit eveneens blijkt dat belanghebbende door het uitblijven van de betalingen in de problemen was gekomen met de KOI. Uit diezelfde melding volgt dat sprake was van een HOTHOR-indicatie (hoge toeslag/hoog risico) en dat bij brief van 19 september 2017 aan belanghebbende is meegedeeld dat zij vóór 21 november 2017 een voorschotbeschikking zou ontvangen. Vaststaat evenwel dat deze voorschot-beschikking ruim na die datum is genomen.
Uitgaande van de omstandigheid dat belanghebbende vanaf 1 augustus 2017 kinderopvang heeft afgenomen en gelet op haar afhankelijkheid van een bijstandsuitkering met een toetsingsinkomen van circa € 9.100, acht de Commissie, nog daargelaten dat een zodanige trage afdoening ook immateriële schade in de vorm van stress bij belanghebbende kan hebben veroorzaakt, haar stelling dat zij financieel nadeel heeft ondervonden van de late toekenning en uitbetaling van de KOT voldoende aannemelijk. De Commissie is van opvatting dat daarmee is voldaan aan de in paragraaf 3.1.8 van het Handboek gestelde voorwaarden voor het aannemen van recht op compensatie op grond van vooringenomenheid. Zij adviseert UHT dan ook om het bezwaar in zoverre gegrond te verklaren en alsnog aan belanghebbende compensatie toe te kennen op grond van vooringenomenheid voor het toeslagjaar 2017.
Ten aanzien van het toeslagjaar 2018 was sprake van een neerwaartse bijstelling van de KOT. De bijstelling volgde naar aanleiding van een door of namens belanghebbende doorgegeven stopzetting van de KOT op 6 augustus 2018 met ingang van 31 augustus 2018. De Commissie heeft geen aanwijzingen gevonden dat in het toeslagjaar 2018 sprake is geweest van een vooringenomen handelwijze of nalaten door B/T jegens belanghebbende. Evenmin zijn aanwijzingen gevonden voor hardheid als bedoeld in de Wht. Er zijn ook geen aanwijzingen gevonden voor een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld over dit jaar. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Beoordeling afwijzing compensatie toeslagjaar 2019
Belanghebbende is het niet eens met de afwijzing van compensatie.
De Commissie overweegt dat niet aannemelijk is geworden dat belanghebbende, na de stopzetting van de KOT over het toeslagjaar 2018, opnieuw KOT voor het toeslagjaar 2019 heeft aangevraagd. Op grond van artikel 2.1, lid 1, van de Wht kan compensatie uitsluitend worden toegekend aan de aanvrager van KOT.
Nu belanghebbende voor dit toeslagjaar geen KOT heeft aangevraagd, komt zij voor dit jaar niet in aanmerking voor compensatie op grond van de Wht.
Fraude signalering voorziening (FSV)
De Commissie stelt vast dat uit het ouderdossier blijkt dat belanghebbende niet voorkomt in de FSV. De Commissie heeft geen aanwijzingen om aan de juistheid daarvan te twijfelen. De FSV is een systeem dat niet meer wordt gebruikt en daarom nog uitsluitend kan worden geraadpleegd door medewerkers met een speciale bevoegdheid. UHT heeft niet voldoende bevoegdheden om de door belanghebbende gewenste gedetailleerde informatie te verstrekken.
De Commissie adviseert UHT wel om aan belanghebbende alsnog een schermafdruk van de haar ter beschikking staande informatie te verstrekken tezamen met de beslissing op bezwaar.
Toelichting op posten in het LIC-overzicht 2018
Belanghebbende heeft ter zitting verzocht om opheldering over een verrekening van de KOT voor het toeslagjaar 2018 op 28 augustus 2020, terwijl reeds op
18 februari 2019 een melding ‘niet verder bemoeilijken’ was geplaatst. Daarnaast heeft belanghebbende verzocht om een toelichting op een betaling van 13 januari 2021 met daarbij de omschrijving ‘slotuitdeling MSNP’. De Commissie adviseert UHT om belanghebbende bij de beslissing op bezwaar van de gevraagde toelichting te voorzien.
Vergoeding van de kosten van rechtsbijstand
Gemachtigde heeft verzocht om een vergoeding van de kosten van rechtsbijstand voor deze bezwaarprocedure.
Nu het bezwaar naar de opvatting van de Commissie gedeeltelijk gegrond is en leidt tot herroeping van het bestreden besluit met kenmerk UHT-DCHA adviseert de Commissie om de vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in deze bezwaarprocedure toe te wijzen. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft belanghebbende recht op een forfaitaire vergoeding op basis van 2 procespunten (gegrond bezwaarschrift en verschijnen hoorzitting) met een wegingsfactor 2. Net als in eerdere zaken adviseert de Commissie daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie aan UHT, de hiervoor geformuleerde vraag gedeeltelijk ontkennend beantwoordend, om:
- het bezwaar tegen het bestreden besluit van 4 juli 2023 met kenmerk UHT-DCHA gedeeltelijk gegrond te verklaren; en om;
- op grond van vooringenomenheid alsnog compensatie toe te kennen voor het toeslagjaar 2017 en het daarop betrekking hebbende besluit in zoverre te herroepen;
- het bezwaar voor het overige ongegrond te verklaren;
- een vergoeding van de kosten van rechtsbijstand voor de onderhavige bezwaarprocedure toe te kennen van twee procespunten met wegingsfactor twee voor het hoogste tarief.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter