Ga direct naar de inhoud Ga direct naar de filters Ga direct naar de footer

BAC 2025-16291

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Aan: Dienst Toeslagen / Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)

Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende

Primair besluit: 24 mei 2024 (UHT-DCHOA)

Hoorzitting: 21 mei 2026

Overdracht advies aan UHT: 14 juli 2026

Samenvatting

De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar ongegrond te verklaren, het bestreden besluit in stand te laten en het verzoek om toekenning van een proceskostenvergoeding af te wijzen.

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaar is gericht tegen het door UHT genomen definitieve besluit compensatie kinderopvang-toeslag van 24 mei 2024.

Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie of tegemoetkoming toegekend voor de toeslagjaren 2005, 2010 en 2011. 

Procesverloop

  • Belanghebbende heeft op 18 mei 2021 verzocht om herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de toeslagjaren 2010 en 2011.
    In overleg met belanghebbende is ook toeslagjaar 2005 herbeoordeeld.
  • UHT heeft bij besluit van 10 maart 2022, met kenmerk UHT CHR GU, aan belanghebbende medegedeeld dat zij (nog) niet in aanmerking komt voor een betaling van € 30.000 op grond van de Catshuisregeling, maar dat de beoordeling nog niet is afgerond.
  • UHT heeft bij voorlopige beslissing van 22 maart 2024, met kenmerk UHT-VCH A NB, aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op compensatie op grond van één van de drie herstelregelingen. 
  • Belanghebbende heeft haar zienswijze op de voorlopige beslissing naar voren gebracht.
  • De Commissie van Wijzen heeft op 15 april 2024 aan UHT geadviseerd dat UHT zich terecht op het standpunt stelt dat de compensatieregeling van artikel 2.1, eerste lid, Wht niet van toepassing is voor de toeslagjaren 2005, 2010 en 2011. 
  • UHT heeft bij bestreden definitief besluit van 24 mei 2024, met kenmerk UHTDCHOA, aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op een vergoeding voor de toeslagjaren 2005, 2010 en 2011.
  • Gemachtigde heeft bij brief van 14 juni 2024 tegen deze beschikking bezwaar gemaakt.
  • UHT heeft op 4 september 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaar.
  • Op 21 mei 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter dit advies is gevoegd.
  • Gemachtigde heeft op 21 mei 2026, zoals tijdens de hoorzitting besproken, een verzoek tot een opzet/grove schuld (hierna O/GS)-onderzoek ingediend bij UHT.
  • UHT heeft op 28 mei 2026 de verstuurde brieven in verband met een betalings-regeling dan wel een verzoek om uitstel van betaling naar gemachtigde en de Commissie gestuurd. Gemachtigde heeft hier op 12 juni 2026 op gereageerd en heeft verzocht om het invorderingsdossier en een uitdraai van BARC.
  • UHT heeft gemachtigde en de Commissie op 15 juni 2026 geïnformeerd dat alle relevante stukken reeds verstrekt zijn. Gemachtigde heeft hier op 16 juni 2026 op gereageerd.
  • Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming af te wijzen.

Motivering/persoonlijk dossier/equality of arms
Belanghebbende betoogt dat het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd omdat zij niet beschikt over haar persoonlijk dossier. Er is geen sprake van equality of arms. Hierdoor kan zij de juistheid van de beschikking niet controleren.

De Commissie volgt dit standpunt van belanghebbende niet. Van een schending van het beginsel van equality of arms kan geen sprake zijn, reeds omdat dit beginsel niet van toepassing is in de bezwaarfase (ABRvS 21 december 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3391). Het ouderdossier is op 9 april 2025 door UHT naar gemachtigde gestuurd. De Commissie vindt dat UHT met het toezenden van deze stukken heeft voldaan aan haar verplichting op grond van artikel 7:4 lid 2 Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen. Dat kan anders zijn als de belanghebbende een duidelijk aanknopingspunt geeft voor een reden waarom het persoonlijk dossier moet worden afgewacht. Dat is hier niet gebeurd. Nu UHT voldaan heeft aan haar verplichting op grond van artikel 7:4 lid 2 Awb en belanghebbende de gelegenheid heeft gekregen haar standpunt uiteen te zetten, is het recht op een eerlijk proces niet geschonden. De Commissie adviseert UHT om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Automatische continuatie van KOT
Belanghebbende betoogt dat de bepaling van haar KOT op basis van automatische continuatie naar een volgend kalenderjaar als onzorgvuldig moet worden beschouwd. Volgens belanghebbende mocht van de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) worden verwacht dat extra waarborgen waren ingebouwd om liquiditeitsproblematiek wegens terugbetalingen en latere verrekeningen van eerder toegekende KOT te voorkomen. De Commissie overweegt als volgt. In deze bezwaarprocedure wordt uitsluitend getoetst of belanghebbende recht heeft op compensatie op basis van de Wht. De onderhavige bezwaarprocedure ziet niet op toetsing van de wijze waarop het toeslagensysteem is ingericht. Het bezwaar kan daarom op dit punt niet tot het door belanghebbende gewenste resultaat leiden.

Herbeoordeling toeslagjaren 2005, 2010 en 2011
De Commissie heeft geen aanknopingspunten kunnen vinden om te adviseren dat B/T bij de toekenning, aanpassing of terugvordering van de KOT voor de toeslag-jaren 2005, 2010 en 2011institutioneel vooringenomen heeft gehandeld of dat het stelsel te hard heeft uitgewerkt.

De terugvorderingen KOT over het toeslagjaar 2005 waren gebaseerd op de vaststelling dat er een te hoog voorschot was toegekend. Dat voorschot is op grond van reguliere wijzigingen opnieuw berekend. De eerste neerwaartse correctie van € 22.580 naar € 7.996 was het gevolg van de verwerking van de persoonsgegevens van de echtgenoot van belanghebbende. Daarnaast was er voor twee kinderen KOT toegekend, terwijl er maar één kind naar de opvang ging.
De tweede neerwaartse correctie was op basis van de daadwerkelijke opvanggegevens over 2005. Op basis van het aantal afgenomen uren en het uurtarief bleek dat belanghebbende recht had op minder KOT.

Over 2010 hebben er geen neerwaartse correcties plaatsgevonden. Alleen al om die reden kan er geen sprake zijn geweest van vooringenomen handelen of hardheid.

Over 2011 was er eveneens een te hoog voorschot toegekend. Dat is tweemaal neerwaarts gecorrigeerd. De eerste neerwaartse correctie was het gevolg van de stopzetting van de KOT door belanghebbende per 1 mei 2011. Belanghebbende heeft de stopzetting niet betwist. Vervolgens is de KOT nog een keer verlaagd op basis van de gegevens uit de jaaropgave, die overeen kwamen met de KOI-viewer, en een hoger toetsingsinkomen.

Voornoemde bijstellingen zijn in overeenstemming met de wet uitgevoerd. Dergelijke bijstellingen geven in beginsel ook geen aanspraak op een zogenoemde hardheidstegemoetkoming. De Commissie heeft geen aanknopingspunten gevonden om hierover in het geval van belanghebbende anders te oordelen.
De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Opzet/grove schuld
Belanghebbende stelt dat zij een vergoeding moet krijgen vanwege het feit dat haar geen betalingsregeling is aangeboden. UHT heeft volgens belanghebbende de stelling dat er geen sprake is van een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (hierna: O/GS) onvoldoende onderbouwd. Volgens UHT blijkt uit productie 1300001 dat er geen sprake is geweest van een (onterechte) O/GS-kwalificatie.

De Commissie stelt vast dat uit de nagestuurde brieven van UHT blijkt dat belanghebbende heeft verzocht om uitstel van betaling, dan wel om een betalingsregeling. Dit verzoek is afgewezen omdat belanghebbende niet aan de voorwaarden voldeed. Met de brief van 22 juni 2006 wordt vervolgens door B/T wel uitstel van betaling aan belanghebbende verleend, onder de voorwaarde dat belanghebbende met ingang van 30 juni 2006 een bedrag van € 100 en met ingang van 31 december 2006 een bedrag van € 187 betaalt. Blijkens de brief van B/T aan belanghebbende, gedateerd op 18 september 2006, heeft belanghebbende zich niet aan die regeling gehouden, omdat er niet tijdig betaald is door haar.
De Commissie komt dan ook tot de conclusie dat er wel een persoonlijke betalingsregeling met belanghebbende is getroffen, maar dat deze weer is beëindigd omdat belanghebbende niet tijdig betaalde. De Commissie adviseert om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Met betrekking tot het verzoek van belanghebbende om de onderliggende stukken O/GS overweegt de Commissie als volgt. Gelet op de memo van de Staatssecretaris van Financiën van 12 augustus 2024 en de daarop gebaseerde uitspraak van rechtbank Amsterdam van 31 maart 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:3643, dient UHT standaard en actief inzage geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS- kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen.
Deze onderliggende stukken ontbreken in dit geval. De reeds door UHT overgelegde stukken zijn onvoldoende.

De Commissie adviseert UHT om, voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie. De Commissie adviseert daarnaast om belanghebbende de gelegenheid te geven op de stukken te reageren, eveneens voorafgaand aan het besluit op bezwaar.

Beslagvrije voet
Belanghebbende voert aan dat zij op grond van hardheid in aanmerking komt voor een compensatie van de schade die hij heeft geleden door de verrekeningen van de terugvordering over de toeslagjaren 2005, 2010 en 2011 met de nadien toegekende toeslagen. B/T heeft bij deze verrekeningen geen rekening gehouden met de beslagvrije voet. De toeslagen zijn niet (volledig) aan belanghebbende uitbetaald, omdat de KOTschuld hiermee is verrekend.

De Commissie stelt voorop dat er over toeslagjaar 2010 geen terugvordering heeft plaatsgevonden en er daarom ook geen sprake van verrekening was. Ten aanzien van de verrekeningen over de toeslagjaren 2005 en 2011 overweegt de Commissie dat deze verrekeningen onderdeel zijn van de uitvoering die over deze jaren aan de KOT is gegeven.

De wet vermeldt de situatie van verrekening niet expliciet. Bij de bepaling van de hoogte van de compensatie in de artikelen 2.2 en 2.3 Wht wordt aangesloten bij het bedrag van de weigering, terugvordering of stopzetting van KOT die een direct gevolg is van onder andere hardheid. De verrekening van een op zichzelf terechte terugvordering of stopzetting valt daar niet onder. Hieruit volgt dat de Commissie niet toekomt aan de bezwaargrond dat de B/T bij de verrekeningen geen rekening heeft gehouden met de beslagvrije voet. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.

Proceskosten
Nu de Commissie niet adviseert het primaire besluit te herroepen, is er geen aanleiding een vergoeding van de proceskosten toe te kennen.

Conclusie

Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar ongegrond te verklaren, het bestreden besluit in stand te laten en het verzoek om een proceskostenvergoeding af te wijzen.

[handtekening]

Secretaris

[handtekening]

Fungerend voorzitter