BAC 2023-15071
Publicatiedatum 12-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 5 september 2023 met kenmerk UHT-DCH
Hoorzitting: 15 juni 2026
Overdracht advies aan UHT: 6 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren.
Het onderwerp van dit advies
Het door de vorige gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaar-schrift is gericht tegen het besluit van 5 september 2023 van UHT inzake compensatie kinderopvangtoeslag. Dit besluit wordt hierna aangeduid als het bestreden besluit.
Bij het bestreden besluit is aan belanghebbende met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) compensatie toegekend voor een bedrag van € 27.009 voor de jaren 2011, 2012, 2014 en 2015. Voor de jaren 2010 en 2013 is geen compensatie toegekend.
Het procesverloop
- Belanghebbende heeft op 18 november 2019 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2012 tot en met 2015. UHT heeft de jaren 2010 tot en met 2015 beoordeeld.
- UHT heeft bij besluit van 14 juni 2021 aan belanghebbende meegedeeld dat zij in aanmerking komt voor een bedrag van € 30.000 op grond van de zoge-noemde Catshuisregeling.
- De Commissie van Wijzen (hierna: de CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 12 mei 2021 aan de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) toegestuurd.
- De CvW heeft geoordeeld dat de B/T zich terecht op het standpunt stelt dat de compensatieregeling van artikel 49b van de Algemene wet inkomens-afhankelijke regelingen (hierna: de Awir) en de hardheidscompensatie van artikel 49 van de Awir niet van toepassing zijn voor de toeslagjaren 2010 en 2013.
De CvW heeft vermeld dat volgens de voorlopige conclusie van de B/T de compensatieregeling wel van toepassing is voor de jaren 2011, 2012, 2014 en 2015. - UHT heeft daarna het bestreden besluit genomen.
- De vorige gemachtigde heeft met een brief van 10 oktober 2023 tegen het bestreden besluit een bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 23 juli 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
Deze reactie wordt hierna aangeduid als “de Beschouwing”. - Op 15 juni 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter het advies is gevoegd. De Commissie heeft aan het eind van deze hoorzitting de behandeling van het bezwaar aangehouden en bepaald dat een tweede hoorzitting zal volgen.
- Als opvolgend gemachtigde van belanghebbende heeft de gemachtigde) op
29 april 2026 aanvullende gronden ingediend. - UHT heeft op 13 mei 2026 een nadere schriftelijke reactie (“de Aanvullende beschouwing”) ingezonden. Hierbij waren producties gevoegd.
- Op 15 juni 2026 heeft een tweede hoorzitting plaatsgevonden. Het van deze hoorzitting opgemaakte verslag gemaakt bevindt zich ook achter dit advies.
De secretaris van de Commissie heeft op 23 juni 2026 aan de gemachtigde en UHT bericht dat de Commissie zich voldoende voorgelicht acht om haar advies te kunnen uitbrengen. - Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
De overwegingen van de Commissie over het bezwaar en het bestreden besluit
Het bezwaar omvatte aanvankelijk de toeslagjaren 2009, 2020 en 2013. Tijdens de tweede hoorzitting heeft gemachtigde verklaard dat het bezwaar zich nu nog alleen op het jaar 2013 richt. Daarnaast blijft de vraag aan de orde of de toegekende compensatie juist is. De Commissie ziet zich dus gesteld voor twee vragen:
- Is UHT terecht en op goede gronden gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of een tegemoetkoming voor het jaar 2013 af te wijzen?
- Heeft UHT de toegekende compensatie op de juiste wijze berekend?
Bij de beantwoording van vraag 1 staan twee kwesties centraal.
De eerste kwestie betreft de door belanghebbende gestelde toezegging van een vorige bezwaarbehandelaar van UHT, [naam], aan de vorige gemachtigde. [naam] heeft op 13 april 2026 aan gemachtigde een e-mailbericht gestuurd met de volgende mededeling:
“Naar aanleiding van ons telefoongesprek van zojuist bevestig ik u dat in het telefoongesprek met [naam UHT-er] is bevestigd dat 2013 onterecht niet was meegenomen als jaar waarin de Belastingdisnet onrechtmatig heeft gehandeld.
Vervolgens is mij het ouderdossier toegestuurd en is er een voorstel tot schikking gekomen.
Een schriftelijke bevestiging van de toezegging heb ik echter niet mogen ontvangen. […]”
Belanghebbende stelt dat het hier bedoelde telefoongesprek in december 2025 heeft plaatsgevonden. Zij ziet in dit bericht het bewijs van een bindende toezegging van UHT aan haar. UHT heeft daartegenover gesteld dat in haar bestanden niets is te vinden waaruit een dergelijke toezegging blijkt. De genoemde bezwaarbehandelaar is al geruime tijd ziek en kan hierover niet worden benaderd. Toegang tot haar e-mailbox is niet mogelijk. De huidige vertegenwoordiger van UHT heeft tijdens de tweede hoorzitting meegedeeld dat een bezwaarbehandelaar niet bevoegd is een toezegging van deze aard te doen zonder instemming van de vaktechnisch coördinator van UHT. Zij heeft daaraan toegevoegd dat zij intussen intern bij alle vaktechnisch coördinatoren die mogelijk door de vorige bezwaar-behandelaar (zouden) moeten zijn benaderd, navraag heeft gedaan over mogelijke contacten hierover, maar dat al deze personen hebben verklaard daarvan niets te weten. De gemachtigde heeft betoogd dat de mailbox van de vorige behandelaar hierover uitsluitsel zou moeten geven en dat zij de ‘onmogelijkheid’ van een onderzoek in die mailbox niet kan aanvaarden. Nader onderzoek vindt zij zeer gewenst.
De Commissie zal geen onderzoek doen in de door gemachtigde bepleite zin, omdat zij langs een andere weg tot een voor belanghebbende positief advies komt.
Dit leidt tot de tweede kwestie die bij de beantwoording van vraag 1 speelt.
De Commissie heeft vastgesteld dat UHT in de Beschouwing ten aanzien van het jaar 2013 heeft beperkt tot bespreking van één (reguliere) verlaging van de KOT, te weten een geringer aantal opvanguren. Daarbij is de KOT verlaagd van € 8.904 naar € 3.767. De verlaging betrof dus een bedrag van € 5.417. In het door de Commissie gevraagde nadere onderzoek van UHT dat tot de Aanvullende beschouwing heeft geleid, is komen vast te staan dat belanghebbende destijds bezwaar heeft gemaakt tegen besluiten van de B/T over 2013. De B/T heeft op
11 december 2015, bij zijn beslissing op bezwaar, de KOT over 2013 definitief vastgesteld op € 8.790, met als gevolg dat belanghebbende een (inmiddels grotendeels betaalde of met haar verrekende) bedrag van € 5.315 terugkrijgt.
Dit komt overeen met datgene wat belanghebbende hierover zelf bij herhaling had aangevoerd. UHT heeft geen verklaring kunnen geven voor het feit dat de desbetreffende stukken, en in het bijzonder de zojuist bedoelde beslissing op bezwaar, niet in het dossier aanwezig waren en ook niet zijn vermeld in de Beschouwing. Belanghebbende heeft nadeel van betekenis ondervonden van de gang van zaken in 2013 en de jaren daarop (tot het moment van de beslissing op bezwaar). Zij heeft enkele jaren geleefd met de wetenschap dat de B/T een aanzienlijk bedrag van haar vorderde, en grotendeels ook heeft geïnd, en werd steeds niet geloofd met haar – achteraf juist gebleken – uitleg over het gebeurde.
In het midden latende of deze handelwijze van B/T vooringenomenheid (in de betekenis van dit begrip volgens de Wht) oplevert, ziet de Commissie hierin in elk geval reden voor toepassing van de hardheidsclausule van artikel 9.1 lid 1 Wht.
De mogelijke afwijzing van het thans behandelde bezwaar op grond van artikel 2.1 van de Wht levert voor belanghebbende een wetstoepassing op die, gelet op het doel en de strekking van de wet, een onbillijkheid van overwegende aard op. Daarvoor dient zij naar het oordeel van de Commissie te worden gecompenseerd.
Bij deze uitkomst kan de inhoud van de aanvullende bezwaargronden van belanghebbende onbesproken blijven. De Commissie doelt hierbij op de door de gemachtigde besproken brief van 4 december 2025 van de vorige gemachtigde aan UHT waarin melding is gemaakt van een eerdere brief, van 2 november 2023, van haar aan de B/T met een aanvulling van de gronden van bezwaar die waren opgenomen in het bezwaarschrift van 10 oktober 2023. Terzijde stelt de Commissie vast dat UHT tijdens de eerste hoorzitting heeft verklaard de brieven van 2 november 2023 en van 4 december 2025 niet te kennen, maar daarvan in de tweede hoorzitting – in elk geval gedeeltelijk – is teruggekomen.
Vraag 2 betreft de compensatieberekening over de jaren 2011, 2012, 2014 en 2015. UHT heeft bij het bestreden besluit een forfaitair compensatiebedrag van in totaal € 27.009 toegekend aan de hand van een compensatieberekening. UHT heeft in de Beschouwing deze berekening getoetst en zij heeft geconcludeerd dat daarbij fouten zijn gemaakt. De bedragen onder component o (rente gemiste KOT) zijn onjuist. UHT heeft toegezegd de bedragen aan te passen bij de beslissing op bezwaar. De Commissie komt niet tot een ander oordeel en adviseert UHT het bestreden besluit ook op dit punt te herroepen en aan belanghebbende een nieuwe berekening ter hand te stellen. Het bezwaar is in zoverre dus gegrond.
Proceskostenvergoeding
Nu de Commissie oordeelt dat het bestreden besluit moet worden herroepen, adviseert zij UHT om het verzoek om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in deze bezwaarprocedure toe te wijzen. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft belanghebbende recht op een forfaitaire vergoeding op basis van 2,5 procespunten (bezwaarschrift en verschijnen op twee hoorzittingen) met een wegingsfactor 2. De Commissie daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.
Conclusie
De Commissie adviseert UHT om:
- het bezwaar ten aanzien van het toeslagjaar 2013 gegrond te verklaren en het bestreden besluit in zoverre te herroepen, met toekenning van een volgens de daarvoor geldende regels te berekenen compensatie voor het toeslagjaar 2013 wegens hardheid;
- het bezwaar ten aanzien van de compensatieberekening voor de jaren 2011, 2012, 2014 en 2015 in zoverre gegrond te verklaren dat deze berekening wordt aangepast in overeenstemming met hetgeen UHT daarover in de Beschouwing heeft vermeld, en deze aanpassing aan belanghebbende ter hand te stellen;
- een vergoeding van de proceskosten voor deze bezwaarprocedure toe te kennen op basis van 2,5 procespunten met wegingsfactor twee volgens het hoogste tarief.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter