Ga direct naar de inhoud Ga direct naar de filters Ga direct naar de footer

BAC 2025-15630

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)

Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende

Primair besluit: 25 maart 2025 (UHT-DCHO)

Overdracht advies aan UHT: 10 juli 2026

Samenvatting

De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar gegrond te verklaren; het bestreden besluit te herroepen en opnieuw te beslissen met inachtneming van dit advies. Tevens adviseert de Commissie het verzoek om vergoeding van de proceskosten toe te wijzen.

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen besluit compensatie kinderopvangtoeslag.

Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) compensatie toegekend voor een bedrag van € 23.620 voor het jaar 2012. Voor het toeslagjaar 2011 is geen compensatie of tegemoetkoming toegekend.

Procesverloop

  • Belanghebbende heeft op 7 juni 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2011 tot en met 2015. Blijkens het informatie- en beoordelingsformulier is de herbeoordeling beperkt tot de jaren 2011 en 2012.
  • UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende een compensatie toegekend voor een bedrag van € 23.620.
  • Gemachtigde heeft op 17 juni 2024 tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
  • UHT heeft op 25 maart 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
  • Gemachtigde heeft de Commissie op 1 mei 2026 meegedeeld dat belanghebbende geen gebruik wenst te maken van het recht om gehoord te worden en verzocht om een schriftelijke ronde voor het aanvullen van het bezwaar toe te staan.
  • De Commissie heeft gemachtigde in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 26 mei 2026 aanvullende gronden in te dienen. Gemachtigde heeft geen (tijdig) gebruik van deze mogelijkheid gemaakt, zodat de Commissie overgaat tot advisering.
  • Op 11 juni 2026 heeft UHT de onderliggende stukken ten aanzien van de O/GSbeoordeling – onder overlegging van een aanvullende schriftelijke beschouwing -  aan gemachtigde en de Commissie toegestuurd. Gemachtigde heeft op 3 juli 2026 hierop gereageerd.
  • Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet in geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT de toegekende compensatie over het toeslagjaar 2012 op de juiste wijze heeft berekend en of UHT terecht en op goede gronden tot het besluit is gekomen om belanghebbende over het toeslagjaar 2011 niet te compenseren.

Zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel
Voor zover er sprake is van onzorgvuldige voorbereiding of gebreken in de motivering van het bestreden besluit, kan dat in de beslissing op bezwaar door UHT worden hersteld aan de hand van wat daarover in haar beschouwing is opgemerkt.

Persoonlijk dossier
Belanghebbende stelt dat zonder het volledige persoonlijke dossier niet kan worden beoordeeld of alle relevante stukken er zijn. De Commissie volgt dit standpunt van belanghebbende niet. De schriftelijke beschouwing en de stukken die daaraan ten grondslag liggen, zijn aan belanghebbende toegezonden.
De Commissie vindt dat UHT met het toezenden van deze stukken heeft voldaan aan de verplichting op grond van artikel 7:4 lid 2 Algemene wet bestuursrecht (Awb) om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen.
Dat kan anders zijn als de belanghebbende een duidelijk aanknopingspunt geeft waarom het persoonlijk dossier moet worden afgewacht. Dat is hier niet gebeurd. De enkele opmerking dat bij onbekendheid van de stukken in dat dossier het mogelijk is dat er nog relevante informatie ontbreken, is niet voldoende.

Artikel 19 Awir
Belanghebbende stelt dat de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) op grond van artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) destijds binnen een termijn van negen maanden definitief had moeten beslissen over de KOT, maar dat niet heeft gedaan. De Commissie is van oordeel dat dit bezwaar – wat daar verder ook van zij - buiten het bereik van deze (bezwaar)procedure valt en laat het daarom verder onbesproken.

Beoordeling per jaar
Belanghebbende stelt dat de jaren in de beoordeling niet op zichzelf staan. Als in een jaar ten onrechte KOT is teruggevorderd, zijn de gevolgen ook in de jaren ervoor en erna gevoeld. Een selectie in jaren op basis van neerwaartse correcties of nihilstellingen doet geen recht aan de situatie van gedupeerde ouders.
De Commissie wijst in dit verband op de wetsgeschiedenis van de Wht. In de Memorie van Toelichting wordt dit punt expliciet besproken: “Bij integrale beoordeling wordt vastgesteld wat er is misgegaan met de kinderopvangtoeslag bij een gedupeerde ouder en wordt per berekeningsjaar het herstelbedrag vastgesteld dat op grond van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 van dit wetsvoorstel wordt toegekend.” (Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 19).

De Commissie leidt hieruit af dat het kennelijk niet de bedoeling van de wetgever is geweest om een vaststelling van gedupeerd zijn van een toeslagouder automatisch door te trekken naar andere jaren. Volgens de Commissie zal daarom per jaar opnieuw moeten worden vastgesteld of sprake is geweest van vooringenomen handelen dan wel hardheid en of de werkwijze van UHT begrijpelijk en daarmee in overeenstemming is.

De enkele – niet nader met feiten of omstandigheden onderbouwde – stelling dat als eenmaal sprake is geweest van vooringenomen handelen door de Belastingdienst/ Toeslagen (hierna: B/T) in een bepaald jaar, dat ook geldt voor de jaren daarna acht de Commissie daarom onjuist.

Omissies/niet toegekende KOT
Volgens belanghebbende heeft UHT de juistheid van de hoogte van de KOT, zoals indertijd definitief vastgesteld, ten onrechte niet beoordeeld. De Commissie overweegt dat de Wht uitsluitend is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, van hardheid en/of van een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (hierna: O/GS). De Wht ziet niet op de herziening van in het verleden genomen definitieve KOT beschikkingen. Een beoordeling daarvan valt buiten de reikwijdte van de Wht.

O/GS
De Commissie overweegt dat in de onderhavige procedure de (wijze van) vaststelling dat sprake was van O/GS aan de orde is geweest.
Belanghebbende heeft gesteld dat zij deze constatering nader toegelicht wil hebben met onderbouwende stukken.

De Commissie meent dat belanghebbende recht heeft op de onderliggende stukken die ten grondslag hebben gelegen aan de O/GS-beoordeling.
De Commissie wijst in dit verband op de uitspraak van de Rechtbank Amsterdam van 31 maart 2026 (ECLI:NL:RBAMS:2026:3643 Als de beoordeling van UHT rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. Volledigheidshalve verwijst de Commissie ook naar de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545.

UHT heeft op 11 juni 2026 een nadere schriftelijke beschouwing ingediend ten aanzien van de O/GS-beoordeling en de onderliggende stukken. UHT stelt zich op het standpunt dat ten aanzien van het toeslagjaar 2011 geen recht bestaat op een tegemoetkoming voor O/GS, en dat ten aanzien van het toeslagjaar 2012 wél recht bestaat op een tegemoetkoming voor onterechte O/GS. Over het toeslagjaar 2012 is belanghebbende echter reeds voor het gehele toeslagjaar gecompenseerd op basis van vooringenomen handelen, zodat de Commissie overweegt dat de tegemoetkoming voor O/GS terecht achterwege blijft.

De Commissie acht het standpunt van UHT ten aanzien van de O/GS-beoordeling – onder overlegging van de onderliggende stukken en een aanvullende schriftelijke beschouwing omtrent de wijze waarop in de systemen naar de desbetreffende onderliggende stukken is gezocht – zorgvuldig en navolgbaar. De Commissie ziet geen aanleiding om het bestreden besluit op dit onderdeel te herroepen.

FSV-lijst
De Commissie stelt vast dat uit het bezwaardossier blijkt dat belanghebbende voorkomt op de FSV-lijst. Ook hiervoor geldt, dat de onderliggende stukken zijn aan te merken als op de zaak betrekking hebbende stukken als bedoeld in artikelen 7:4 lid 2 en 8:42 van de Awb (zie Rechtbank Amsterdam 31 maart 2026). UHT zal volgens deze jurisprudentie de onderliggende stukken moeten opzoeken dan wel opvragen bij de desbetreffende afdeling of bevoegde functionarissen en aan belanghebbende moeten toezenden.

Datakluis
Belanghebbende verzoekt om alle stukken uit de datakluis, waarover de media berichtte op 15 april 2026, in het geding te brengen die haar direct of indirect raken. De schriftelijke beschouwing en de stukken die daaraan ten grondslag liggen, zijn aan belanghebbende toegezonden. Belanghebbende heeft geen duidelijke aanknopingspunten gegeven waarom de stukken uit de genoemde datakluis in dit geval moeten worden afgewacht. De enkele mogelijkheid dat
- bij onbekendheid van de stukken uit de datakluis - nog relevante informatie ontbreekt, is niet voldoende.

Wanneer UHT de onderliggende O/GS- en FSV-stukken aan belanghebbende zal doen toekomen, vindt de Commissie dat UHT heeft voldaan aan haar verplichting op grond van artikel 7:4 lid 2 Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen.

Toeslagjaar 2011
Blijkens de voorhanden zijnde stukken hebben over het toeslagjaar 2011 geen neerwaartse wijzigingen plaatsgevonden in KOT. Belanghebbende heeft ook niet gesteld dat zij over het toeslagjaar 2011 KOT heeft moeten terugbetalen. Het is dus niet aannemelijk dat belanghebbende over het toeslagjaar 2011 schade heeft geleden die ingevolge de Wht voor vergoeding in aanmerking kan komen.

De compensatieberekening over het toeslagjaar 2012
UHT heeft het bedrag aan compensatie over het toeslagjaar 2012 opnieuw berekend en stelt zich op het standpunt dat de compensatieberekening in het nadeel van belanghebbende verkeerd is berekend. UHT heeft het voornemen kenbaar gemaakt de rentevergoeding over gemiste KOT aan te passen in de beslissing op bezwaar. De Commissie adviseert dienovereenkomstig en adviseert UHT de vergoeding voor immateriële schade eveneens opnieuw te berekenen.
Uit wat van de zijde van belanghebbende is aangevoerd is de Commissie niet gebleken van onjuistheden die tot een hoger compensatiebedrag moeten leiden. De commissie acht het bezwaar op dit onderdeel gegrond.

Werkelijke schade
Belanghebbende voert aan dat zij meer schade heeft geleden dan waarvoor aan haar compensatie is toegekend. Belanghebbende verwijst in dit verband naar persoonlijke leningen en stelt zich op het standpunt dat deze voor vergoeding in aanmerking komen. De Commissie overweegt als volgt.

Deze bezwaarschriftprocedure heeft alleen betrekking op de toekenning van de standaardvergoedingen (de zogeheten forfaitaire bedragen) en niet op de vergoeding van de werkelijke schade. Gedupeerde ouders die vinden dat zij meer schade hebben geleden door de problemen met de KOT dan zij in de integrale beoordeling (IB) vergoed hebben gekregen, kunnen zich via een digitaal portaal (schadeherstel.toeslagen.nl) aanmelden. Daarnaast kan aanvullende schade worden verzocht op basis van artikel 2.1 lid 3 Wht.

Proceskostenvergoeding
Nu de Commissie adviseert het bezwaar gegrond te verklaren en het bestreden besluit te herroepen, adviseert zij het verzoek om vergoeding van de proceskosten toe te wijzen.

Conclusie

Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar gegrond te verklaren; het bestreden besluit te herroepen en opnieuw te beslissen met inachtneming van dit advies. Tevens adviseert de Commissie het verzoek om vergoeding van de proceskosten toe te wijzen.

[handtekening]

Secretaris

[handtekening]

Fungerend voorzitter