BAC 2025-16726
Publicatiedatum 18-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 17 september 2024 (UHT-DCHOA)
Hoorzitting: 22 april 2026
Overdracht advies aan UHT: 7 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar gegrond te verklaren.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking kinderopvangtoeslag (hierna: het bestreden besluit).
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend voor de jaren 2005 tot en met 2012 en 2015 tot en met 2019.
Procesverloop
- Aan belanghebbende is bij besluit van 2 april 2021 compensatie toegekend over de jaren 2013 en 2014. Tegen dit besluit heeft een afzonderlijke bezwaarprocedure plaatsgevonden met kenmerk BAC 2021-00479, waarin UHT op 22 juli 2024 een beslissing op bezwaar heeft genomen.
- Op verzoek van belanghebbende heeft UHT op 30 mei 2024 een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2005 tot en met 2012 en 2015 tot en met 2019 in gang gezet.
- De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 21 augustus 2024 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geadviseerd dat gedurende de betrokken jaren geen sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid of bijzondere omstandigheden.
- UHT heeft bij bestreden besluit aan belanghebbende medegedeeld dat zij geen recht heeft op compensatie voor de jaren 2005 tot en met 2012 en 2015 tot en met 2019.
- Gemachtigde heeft bij brief van 9 oktober 2024, ingekomen op 10 oktober 2024, tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 15 september 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
- Gemachtigde heeft het bezwaarschrift op 19 december 2025 en 19 april 2026 aangevuld.
- UHT heeft op 20 april 2026 een nadere reactie op het bezwaar gegeven. Gemachtigde heeft hier met een bericht van dezelfde datum en een bericht van 22 april 2026 op gereageerd.
- Op 22 april 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter het advies is gevoegd.
- UHT heeft, daartoe door de Commissie ter zitting verzocht, op 13 mei 2026 een nadere schriftelijke reactie ingediend. Gemachtigde heeft daar op 19 mei 2026 op gereageerd.
- Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
De bezwaargronden spitsen zich toe op toeslagjaar 2015 en O/GS stukken. De Commissie zal zich daartoe beperken.
Toeslagjaar 2015
Tussen partijen staat vast dat over toeslagjaren 2013 en 2014 sprake is geweest van groepsgewijs vooringenomen handelen door de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T), in het kader van rechtmatigheidsonderzoek CAF16 Danny De, dat als CAF11vergelijkbaar is gekwalificeerd.
Ten aanzien van toeslagjaar 2015 heeft belanghebbende aangevoerd dat het feit dat de KOT pas in februari van dat jaar beschikt en uitbetaald werd, een direct verband heeft met het vooringenomen handelen van B/T over de jaren 2013 en 2014. Belanghebbende miste door het late beschikken twee KOT-uitbetalingen van beide ongeveer € 700,-, wat haar als student in combinatie met de al gemiste betalingen voor het jaar 2014 in grote financiële moeilijkheden bracht. Belanghebbende stelt daarom in aanmerking te komen voor compensatie over toeslagjaar 2015.
UHT heeft zich op het standpunt gesteld dat B/T de KOT voor 2015, naar aanleiding van de nieuwe aanvraag van 26 november 2014, binnen de wettelijke termijn heeft vastgesteld en uitbetaald, zodat geen sprake is geweest van vooringenomen handelen.
De Commissie stelt het volgende vast. In 2014 heeft B/T de KOT van belanghebbende voor de jaren 2013 en 2014 stopgezet in het kader van rechtmatigheidsonderzoek CAF16 Danny De. Dat had tot gevolg dat voor toeslagjaar 2014 de laatste KOT-uitbetaling plaatsvindt op 14 oktober 2014 (zoals volgt uit het dossier verstrekt inzake BAC 2021-00479). Gelet op de in het onderhavige dossier aanwezige notities over dit onderzoek (productie 0900001, blz. 349), was het rechtmatigheidsonderzoek in ieder geval op 16 januari 2015 nog niet afgerond.
Op 26 november 2014 werd een nieuwe KOT-aanvraag opgevoerd met ingangsdatum 1 november 2014. B/T heeft op 16 februari 2015 de eerste KOT voor 2015 uitbetaald en vervolgens op 21 februari 2015 de eerste beschikking over 2015 genomen (productie 2800011). De weergave van deze beschikking in productie 1215002 toont de verwerking van een melding met kenmerk 144115190060741161. De herkomst en aard van deze melding is onbekend gebleven.
De Commissie is gelet op het voorgaande van opvatting dat de vertraging in het continueren van de KOT naar 2015 dan wel de vertraging in het beslissen op de nieuwe aanvraag die reeds op 26 november 2014 was opgevoerd, met grote mate van waarschijnlijkheid rechtstreeks samenhangt met en voortvloeit uit de vooringenomen stopzetting van de KOT voor de jaren 2013 en 2014, zodat ook voor het jaar 2015 moet worden aangenomen dat sprake was van vooringenomen handelen. Zonder de stopzetting van de KOT voor 2014 kan worden aangenomen dat de KOT op automatische wijze reeds in december van 2014 was gecontinueerd voor het jaar 2015. De Commissie acht daarnaast aannemelijk dat belang-hebbende materiële en immateriële schade heeft geleden in de zin van artikel 2.1 lid 1 Wht. Dat binnen de wettelijke termijn zou zijn beslist doet hier niet aan af.
De Commissie wijst er ter vergelijking op dat UHT in het kader van onterechte stopbrieven volgens vaste praktijk aanneemt dat reeds na zes weken schade wordt geleden, zelfs als niet tot invordering of verrekening is overgegaan.
Voor zover UHT zich op het standpunt stelt dat de schade hersteld is met het alsnog toekennen van KOT bij de beschikking van 21 februari 2015, meent de Commissie dat die stelling niet kan leiden tot het achterwege laten van compensatie. Wel dient alsnog toegekende KOT in mindering te worden gebracht op het compensatiebedrag, zoals bepaald in artikel 2.3 lid 1 en onder b van de Wht.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit onderdeel gegrond te verklaren en aan belanghebbende alsnog compensatie toe te kennen voor het jaar 2015.
Beoordeling O/GS-kwalificatie
Belanghebbende betwist de beoordeling van UHT dat over 2017 geen sprake is geweest van een O/GS-kwalificatie. Zij verzoekt om de stukken waarop UHT deze beoordeling heeft gebaseerd.
De Commissie stelt vast dat UHT de gevraagde stukken niet heeft overgelegd en overweegt als volgt. Gelet op de op 10 maart 2026 aangenomen motie van het lid Ergin (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) dient UHT standaard en actief inzage geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. De Commissie verwijst in dit verband naar de uitspraak van rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545. De Commissie adviseert UHT om, voorafgaand aan de beslissing op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie en om belanghebbende de gelegenheid te geven hierop te reageren, eveneens voorafgaand aan het in bezwaar te nemen besluit.
Proceskostenvergoeding
Nu het primaire besluit naar de mening van de Commissie dient te worden herroepen, adviseert de Commissie tot toewijzing van het verzoek om vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in deze bezwaarprocedure. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft belanghebbende recht op een forfaitaire vergoeding op basis van twee procespunten (bezwaarschrift en verschijnen hoorzitting) met een wegingsfactor 2. Net als in eerdere zaken adviseert de Commissie daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar gegrond te verklaren en om:
- aan belanghebbende alsnog een compensatie op grond van vooringenomen handelen toe te kennen over toeslagjaar 2015;
- aan belanghebbende inzage te geven de onderliggende stukken O/GS en belanghebbende de gelegenheid geven hierop te reageren, voorafgaand aan de beslissing op bezwaar;
- een vergoeding van de proceskosten voor de onderhavige bezwaarprocedure toe te kennen van twee procespunten met wegingsfactor twee voor het hoogste tarief.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter