BAC 2026-17138
Publicatiedatum 18-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 8 oktober 2024 met kenmerk UHT-DCHO
Overdracht advies aan UHT: 7 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar ongegrond te verklaren en geen proceskostenvergoeding toe te kennen.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking kinderopvangtoeslag (hierna: het bestreden besluit).
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) compensatie toegekend voor een bedrag van in totaal € 59.423 voor de jaren 2007 tot en met 2009 en juni tot en met augustus 2010.
Aan belanghebbende is geen compensatie toegekend voor het jaar 2006 en de maanden januari tot en met mei 2010.
Procesverloop
- Belanghebbende heeft op 15 juni 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2006 tot en met 2010.
- UHT heeft op 9 februari 2022 aan belanghebbende een bedrag van € 30.000 toegekend op grond van de Catshuisregeling.
- De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 30 september 2024 aan de Dienst Toeslagen (hierna B/T -Belastingdienst Toeslagen-) toegestuurd. De CvW heeft geoordeeld dat de B/T zich terecht op het standpunt stelt dat de compensatieregeling van artikel 2.1 eerste lid van de Wht niet van toepassing is op de toeslagjaren 2006 en januari tot en met mei 2010.
- UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende medegedeeld dat zij recht heeft op compensatie voor een bedrag van in totaal € 59.423 voor de jaren 2007 tot en met 2009 en juni tot en met augustus 2010. Voor de jaren 2006 en januari tot en met mei 2010 bestaat geen recht op compensatie.
- Gemachtigde heeft bij brief van op 6 november 2024 tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 4 maart 2026 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
- Gemachtigde is op 23 april 2026 in de gelegenheid gesteld om een schriftelijke reactie te geven en aanvullende stukken in te dienen.
- Gemachtigde heeft op 29 april 2026 bevestigd dat belanghebbende ervan af ziet om te worden gehoord.
- Op 26 mei 2026 heeft gemachtigde een aanvullende schriftelijke reactie ingediend.
- UHT heeft hier vervolgens op 18 juni 2026 op gereageerd.
- Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
De Commissie ziet zich gesteld voor de vragen of:
- UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming voor het jaar 2006 en de maanden januari tot en met mei 2010 af te wijzen;
- UHT de toegekende compensatie voor de jaren 2007 tot en met 2009 en de maanden juni tot en met augustus 2010 op de juiste wijze heeft berekend.
Afwijzing compensatie
Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt tegen de afwijzing van compensatie over de toeslagjaren 2006 en de maanden januari tot en met mei 2010.
Bij de schriftelijke reactie in deze bezwaarprocedure heeft UHT het standpunt ingenomen dat over deze tijdvakken geen sprake is geweest van vooringenomen handelen van de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T), respectievelijk hardheid bij de uitvoering van de KOT.
De Commissie heeft geen aanknopingspunten kunnen vinden om te adviseren dat de B/T bij de toekenning, aanpassing of terugvordering van de KOT over de toeslagjaren 2006 en januari tot en met mei 2010 vooringenomen heeft gehandeld of dat het stelsel te hard heeft uitgewerkt. In 2006 hebben er geen verlagingen plaatsgevonden. Voor het jaar 2010 constateert de Commissie dat de twee neerwaartse correcties KOT over dit jaar waren gebaseerd op de vaststelling dat er een te hoog voorschot was toegekend. Dat voorschot is door reguliere wijzigingen (stopzetting door belanghebbende per 1 september 2010 en de jaaropgave 2010 waaruit naar voren is gekomen dat belanghebbende over de maanden juni, juli en augustus 2010 opvang heeft genoten) opnieuw berekend. Belanghebbende is voor deze 3 maanden gecompenseerd wegens vooringenomen handelen door B/T. Weliswaar heeft B/T in een later stadium hierop teruggekomen maar dat laat de eerdere constatering onverlet. Voor het overige heeft B/T in overeenstemming met de wet de nodige bijstellingen doorgevoerd.
Dergelijke bijstellingen geven in beginsel geen aanspraak op compensatie wegens vooringenomenheid of hardheid.
De Commissie heeft verder geen aanknopingspunten in het dossier kunnen vinden dat voor deze jaren een onterechte opzet/ grove schuld (O/GS) kwalificatie is vastgesteld zodat ook geen aanspraak bestaat op een daarop gebaseerde tegemoetkoming. UHT heeft over deze jaren terecht geoordeeld dat er geen recht op compensatie bestaat. De Commissie acht de bezwaren ongegrond.
Beoordeling forfaitaire compensatieberekening
Belanghebbende heeft de juistheid van de compensatieberekening over de jaren 2007 tot en met 2009 en juni tot en met augustus 2010, waarbij zij is gecompenseerd voor een bedrag van in totaal € 59.423, bestreden.
Volgens belanghebbende is de immateriële schadevergoeding niet op de juiste wijze berekend en dekt de compensatie de geleden schade niet.
UHT heeft in deze bezwaarprocedure nogmaals gekeken naar de compensatie-berekening en geconstateerd dat deze correct is berekend. De immateriële schadevergoeding bedraagt € 500 per half jaar vanaf de datum van het besluit om de KOT te verlagen (28 oktober 2009) tot en met het besluit om compensatie toe te kennen (8 oktober 2024). Het bedrag komt uit op € 15.000 (30 halve jaren x
€ 500).
De Commissie komt tot de conclusie dat de berekening inderdaad juist is.
Het bezwaar van belanghebbende slaagt niet. Met betrekking tot de stelling dat de compensatie de geleden schade niet dekt, geeft de Commissie belanghebbende in overweging een andere route te kiezen (zie schadeherstel.toeslagen.nl).
Onvolledig dossier en ontbreken gegevens
De Commissie stelt vast dat aan belanghebbende op 8 oktober 2025 en 23 april 2026 de op de zaak betrekking hebbende stukken zijn verstrekt. Daarmee is voldaan is aan de in artikel 7:4 lid 2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) neergelegde verplichting om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen.
UHT heeft gereageerd op het bezwaarschrift met een tweetal beschouwingen en heeft aanvullende producties overgelegd. Hierdoor hebben gemachtigde en belanghebbende kennis kunnen nemen van de op de zaak betrekking hebbende stukken en gelegenheid gehad om daar schriftelijk op te reageren.
De Commissie ziet geen aanleiding om aan te nemen dat in het beschikbaar gestelde dossier informatie zou ontbreken die van belang zou kunnen zijn geweest voor het door UHT te nemen besluit en is van mening dat er geen aanleiding is om aan te nemen dat de (proces)belangen van belanghebbende zouden zijn geschaad. Daarom adviseert de Commissie UHT om het bezwaar op dit onderdeel ongegrond te verklaren.
Beoordeling per toeslagjaar
Belanghebbende heeft opgemerkt dat de jaren die in de beoordeling zijn meegenomen en waarvoor compensatie is toegekend, niet op zichzelf staan en dat deze toekenning doorwerkt in alle te beoordelen toeslagjaren. Een selectie in jaren op basis van neerwaartse correcties of nihilstellingen doet geen recht aan de situatie van gedupeerde ouders.
De Commissie wijst in dit verband op de wetsgeschiedenis van de Wht. In de Memorie van Toelichting wordt dit punt expliciet besproken: “Bij integrale beoordeling wordt vastgesteld wat er is misgegaan met de kinderopvangtoeslag bij een gedupeerde ouder en wordt per berekeningsjaar het herstelbedrag vastgesteld dat op grond van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 van dit wetsvoorstel wordt toegekend.” (Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 19).
De Commissie leidt hieruit af dat het kennelijk niet de bedoeling van de wetgever is geweest om een vaststelling van gedupeerd zijn van een toeslagouder automatisch door te trekken naar andere jaren. Volgens de Commissie zal daarom per jaar opnieuw moeten worden vastgesteld of sprake is geweest van vooringenomen handelen dan wel hardheid en of de werkwijze van UHT begrijpelijk en daarmee in overeenstemming is. De enkele – niet nader met feiten of omstandigheden onderbouwde – stelling dat van vooringenomenheid sprake moet zijn geweest in andere toeslagjaren als eenmaal sprake is geweest van vooringenomen handelen door B/T of bijzondere omstandigheden acht de Commissie daarom in zijn algemeenheid onjuist.
De Commissie adviseert UHT dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
FSV, O/GS en discriminatie
Gemachtigde heeft UHT verzocht om de onderliggende stukken die ten grondslag liggen aan de beoordelingen van UHT dat belanghebbende niet voor kwam op de FSV-lijst en er geen sprake was van O/GS kwalificaties en discriminatie. UHT heeft in haar aanvullende beschouwing gesteld dat hiervan geen stukken zijn aangetroffen in het systeem. De Commissie constateert op basis van het dossier dat UHT een afschrift heeft overgelegd van de beoordeling dat belanghebbende niet voor kwam op de FSV-lijst (pagina 353 van het dossier).
De Commissie constateert dat er geen stukken zijn overlegd met betrekking tot de O/GS kwalificaties. Gelet op de op 10 maart 2026 aangenomen motie van het lid Ergin (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) dient UHT standaard en actief inzage geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. De Commissie verwijst in dit verband naar de uitspraak van rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545. De Commissie adviseert UHT om, voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, de genoemde stukken te overhandigen ter completering van het dossier.
Ten aanzien van discriminatie overweegt de Commissie dat van aanwijzingen dat in het geval van belanghebbende sprake is geweest van discriminatie, uit de ter beschikking staande stukken niet is gebleken. De Commissie adviseert UHT de bezwaren ongegrond te verklaren.
Verrekeningen
Belanghebbende voert aan dat zij in aanmerking komt voor een compensatie voor de schade die zij heeft geleden als gevolg van de verrekeningen van de terugvorderingen met de nadien toegekende toeslagen (waaronder de toegekende KOT). De Commissie overweegt dat deze verrekeningen onderdeel zijn van de uitvoering die B/T aan de wettelijke regeling heeft gegeven. De nu voorliggende procedure heeft alleen betrekking op de toekenning van de standaard vergoedingen en niet op de vergoeding van de werkelijke schade.
Als belanghebbende van mening is dat haar aanvullende compensatie voor de werkelijke schade als gevolg van de verrekeningen toekomt, staat voor haar de weg open als hiervoor genoemd. Gelet hierop adviseert de Commissie dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren
Artikel 19 Awir
Belanghebbende heeft aangevoerd dat B/T in strijd met het destijds geldende artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) niet (tijdig) definitief heeft beslist over het recht op KOT in het betreffende toeslagjaren.
Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat sprake is van vooringenomen handelen door B/T meent de Commissie dat het niet vaststellen van definitieve beschikkingen binnen de termijn van artikel 19 van de Awir op zichzelf, zonder andere bijkomende factoren, geen aanleiding is om vooringenomen handelen aan te nemen. De Commissie adviseert UHT dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Informatie uit de KOI-viewer
Belanghebbende stelt dat B/T voor het vaststellen van de KOT niet blindelings op de KOIviewer mag vertrouwen, omdat kinderopvanginstellingen niet verplicht zijn om de gegevens in de viewer in te vullen. De Commissie gaat uit van de stelregel dat B/T en UHT mogen uitgaan van de informatie vanuit de KOI-viewer, tenzij er contra-indicaties zijn die het tegendeel aannemelijk maken. Belanghebbende heeft geen informatie naar voren gebracht waaruit zou volgen dat de informatie uit de KOI-viewer niet juist is. De Commissie adviseert UHT dit bezwaaronderdeel ongegrond te verklaren.
Registratie KOI
Belanghebbende heeft aangevoerd dat gebreken in de registratie van een kinderopvanginstelling (hierna: KOI) belanghebbende niet behoren te worden tegengeworpen. Met UHT stelt de Commissie vast dat in het geval van belanghebbende niet is gebleken van gebreken in de registratie van de KOI waarvan belanghebbende gebruik heeft gemaakt. De Commissie adviseert UHT dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Omissies / niet toegekende KOT
Volgens belanghebbende dient UHT de juistheid van de hoogte van de KOT zoals indertijd definitief vastgesteld te beoordelen. De Commissie overweegt dat de Wht is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, van hardheid en/of van een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (hierna: O/GS.) De Wht ziet niet op de herziening van in het verleden genomen definitieve KOT beschikkingen.
Een beoordeling daarvan valt buiten de reikwijdte van de Wht. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Overige bezwaren
De Commissie is wat betreft de overige onderdelen van het bezwaar van oordeel dat deze, op zichzelf bezien noch in onderling verband gelezen, tot het door belanghebbende gewenste resultaat kunnen leiden.
Proceskostenvergoeding
Het bezwaar is naar opvatting van de Commissie ongegrond. Er is geen aanleiding voor herroeping van het bij bezwaar bestreden besluit. De Commissie ziet, gelet op het bepaalde in artikel 7:15 lid 2 Awb, geen aanleiding om UHT te adviseren een proceskostenvergoeding toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar ongegrond te verklaren en geen proceskostenvergoeding toe te kennen.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter