BAC 2025-16717
Publicatiedatum 18-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 6 juni 2024 met kenmerk UHT-DCHOA
Hoorzitting: 31 maart 2026
Overdracht advies aan UHT: 7 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar ongegrond te verklaren en het verzoek om een proceskostenvergoeding af te wijzen.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking beoordeling kinderopvangtoeslag van 6 juni 2024 met kenmerk UHT-DCHOA.
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend voor de jaren 2008 tot en met 2013 en 2015 tot en met 2017.
Procesverloop
- Belanghebbende heeft op 2 maart 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2013 en 2014. In overleg met de persoonlijk zaak behandelaar is het verzoek aangepast naar de jaren 2008 tot en met 2013 en 2015 tot en met 2017 (hierna: de betrokken jaren).
- UHT heeft bij besluit van 17 december 2021 aan belanghebbende medegedeeld dat zij niet in aanmerking komt voor een betaling van € 30.000 op grond van de Catshuisregeling.
- De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 23 mei 2024 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geadviseerd dat gedurende de betrokken jaren geen sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid of bijzondere omstandigheden.
- UHT heeft in de voorlopige beslissing integrale beoordeling kinderopvang-toeslag van 4 april 2024 belanghebbende voor de betrokken jaren geen compensatie toegekend.
- UHT heeft bij beschikking van 6 juni 2024 (hierna: het bestreden besluit) aan belanghebbende medegedeeld dat over de jaren 2008 tot en met 2013 en 2015 tot en met 2017 geen recht is op compensatie.
- De gemachtigde heeft bij brief van 5 juli 2024 bezwaar gemaakt tegen het bestreden besluit.
- UHT heeft op 9 september 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
- Gemachtigde heeft op 24 maart 2026 de zittingsaantekeningen voor de hoorzitting van 31 maart 2026 naar de Commissie gestuurd.
- Op 31 maart 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van deze hoorzitting is een verslag gemaakt, dat als bijlage bij het advies is gevoegd.
- UHT heeft op 23 april 2026 een aanvullende beschouwing naar de Commissie gestuurd.
- UHT heeft op 29 april 2026 aanvullende stukken ingebracht.
- Gemachtigde heeft op 17 mei 2026 gereageerd.
- Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
De Commissie zal eerst ingaan op de volgende (algemene) bezwaargronden van belanghebbende:
- gevolgen van de termijnoverschrijding door UHT;
- geen persoonlijk dossier en/of onvolledig bezwaardossier;
- het motiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel;
- het niet tijdig definitief beslissen volgens artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (hierna: Awir);
- registratie van de kinderopvanginstelling (hierna: KOI);
- beslissen op bezwaar;
- gebruik van informatie uit de KOI-viewer;
- opname op de FSV-lijst;
- discriminatie;
- beoordeling per jaar;
- hoogte van de KOT;
- voorafgaande toetsing van het recht op KOT door de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T);
- verrekeningen en voor aanvullende schade naar de Commissie Werkelijke Schade (hierna: CWS).
Gevolgen van de termijnoverschrijding door UHT
Belanghebbende verzoekt de Commissie advies uit te brengen over de aan UHT op te leggen gevolgen van het overschrijden van de voor UHT geldende (beslis)-termijnen.
De Commissie gaat aan dit verzoek voorbij, omdat beoordeling van de door UHT gehanteerde termijnen van beslissen buiten het kader van de bevoegdheden van de Commissie valt. Uit artikel 3 van de Instellingsregeling Bezwaarschriften-adviescommissie hersteloperatie toeslagen volgt dat de Commissie een adviserende taak heeft die beperkt is tot bezwaren tegen beschikkingen die zijn genomen op grond van de Wht. Klachten of geschillen die uitsluitend zien op de overschrijding van de termijn voor het nemen van een beslissing op bezwaar vallen buiten deze taak. Deze bezwaargrond treft dan ook geen doel.
Geen persoonlijk dossier en/of onvolledig bezwaardossier
Belanghebbende voert in bezwaar aan dat zij niet beschikt over alle benodigde informatie om het bestreden besluit te kunnen controleren. Zij heeft namelijk geen beschikking over haar persoonlijk dossier en/of het volledige bezwaardossier. Volgens belanghebbende kan zonder het volledige persoonlijke dossier en/of het volledige bezwaardossier niet worden beoordeeld of alle relevante stukken aanwezig zijn.
De Commissie volgt dit standpunt van belanghebbende niet. UHT heeft op 7 april 2025 het ouderdossier aan de gemachtigde gestuurd. Op 30 oktober 2025 heeft de Commissie de schriftelijke beschouwing van 9 september 2025 en het aangevulde ouderdossier aan de gemachtigde toegezonden. Daarbij is het dossier aangevuld met de producties 2700001 tot en met 2700013.
De Commissie is van oordeel dat UHT met het toezenden van deze stukken heeft voldaan aan haar verplichting op grond van artikel 7:4, tweede lid, van de Awb om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen. Dit kan anders zijn als de belanghebbende een concreet aanknopingspunt aandraagt waaruit blijkt dat het persoonlijk dossier of aanvullende stukken nog moeten worden afgewacht. Daarvan is in dit geval echter geen sprake. De enkele mogelijkheid dat – bij onbekendheid met de stukken in dat dossier – nog relevante informatie ontbreekt, is daarvoor onvoldoende.
Gelet op het voorgaande treft deze bezwaargrond geen doel.
Het motiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel
Belanghebbende stelt dat het ingestelde onderzoek onvoldoende is gemotiveerd en op onzorgvuldige wijze tot stand is gekomen. Daarnaast voert zij aan dat geen oudergesprek heeft plaatsgevonden in het bijzijn van haar advocaat.
De Commissie kan UHT volgen in het ingenomen standpunt ten aanzien van zowel de motivering van het bestreden besluit als de zorgvuldigheid van het daaraan ten grondslag liggende onderzoek. De Commissie is van oordeel dat UHT het bestreden besluit op uitvoerige en overtuigende wijze heeft gemotiveerd.
Met de beschouwing van 9 september 2025 heeft UHT een uitgebreide toelichting gegeven, onder meer aan de hand van het LIC-overzicht, het SAS-rapport en overige relevante stukken.
Daarbij heeft UHT rekening gehouden met het ouderverhaal dat in het bijzijn van de gemachtigde, [naam], is afgelegd. Ook is rekening gehouden met het oordeel van de CvW voordat het bestreden besluit werd genomen. Alle hiervoor genoemde documenten maken deel uit van de op de zaak betrekking hebbende stukken.
Deze bezwaargrond treft dan ook geen doel.
Het niet tijdig definitief beslissen volgens artikel 19 van de Awir
Belanghebbende stelt dat B/T op grond van artikel 19 van de Awir destijds binnen een termijn van negen maanden definitief had moeten beslissen over de aan belanghebbende toekomende KOT, maar dat B/T dit niet heeft gedaan.
De Commissie is van oordeel dat dit bezwaar – wat daar verder ook van zij - buiten het bereik van deze (bezwaar)procedure valt en laat het daarom verder onbesproken.
Registratie van de KOI
Belanghebbende heeft aangevoerd dat gebreken in de registratie van een KOI belanghebbende niet behoren te worden tegengeworpen.
De Commissie merkt hierover op dat belanghebbende in 2008 gebruik heeft gemaakt van een KOI die niet meer geregistreerd stond. Nadat belanghebbende door B/T hiervan op de hoogte is gebracht, is alsnog een wel geregistreerde KOI opgegeven. Belanghebbende heeft vervolgens weer KOT toegekend gekregen en hiervan geen financieel nadeel ondervonden. Met betrekking tot de overige jaren wordt aan belanghebbende niet tegengeworpen dat zij gebruik maakte van een niet-geregistreerde KOI. Deze bezwaargrond treft geen doel.
Beslissen op bezwaar
Belanghebbende heeft aangevoerd dat het niet beslissen op bezwaren die in de herbeoordeelde jaren door belanghebbende zijn gemaakt, vooringenomen handelen oplevert.
De Commissie stelt vast dat belanghebbende alleen in toeslagjaar 2013 bezwaar heeft aangetekend tegen de beslissing van 31 juli 2015 over de hoogte van de KOT. Op 30 november 2015 heeft B/T het bezwaar ongegrond verklaard. De bezwaar-grond van belanghebbende treft dan ook geen doel.
Gebruik van informatie uit de KOI-viewer
Belanghebbende stelt dat B/T voor het vaststellen van de KOT niet blindelings op de KOIviewer mag vertrouwen, omdat de KOI niet verplicht is om de gegevens in de KOI-viewer in te vullen.
De Commissie gaat uit van de stelregel dat B/T en UHT mogen uitgaan van de informatie in de KOI-viewer, tenzij er contra-indicaties zijn die het tegendeel aannemelijk maken. Belanghebbende heeft geen informatie naar voren gebracht waaruit blijkt dat B/T aan de informatie uit de KOI-viewer had behoren te twijfelen. Bovendien hebben er over de toeslagjaren 2008 tot en met 2013 en van 2015 tot en met 2017 geen bijstellingen van de KOT plaatsgevonden louter en alleen als gevolg van de informatie uit de KOI-viewer. Deze bezwaargrond treft geen doel.
Opname op de FSV-lijst
Het is de Commissie gebleken dat op pagina 23 en 767 van het ouderdossier melding wordt gemaakt dat belanghebbende niet op de FSV-lijst vermeld stond. Ook uit de overige onderliggende stukken zijn geen aanwijzingen naar voren gekomen die op het tegendeel wijzen. De Commissie kan UHT dan ook niet opdragen informatie te verstrekken die niet voorhanden is, zodat deze bezwaargrond geen doel treft.
Discriminatie
De Commissie overweegt dat voor toekenning van compensatie wegens discriminatie, vooringenomenheid of onbillijke hardheid concreet moet worden aangetoond dat het bestuursorgaan onzorgvuldig heeft gehandeld of in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur is opgetreden. Daarbij dient aannemelijk te worden gemaakt dat dit handelen daadwerkelijk tot schade heeft geleid. Het enkele bestaan van een risicoprofiel, een intern signaal of een intensievere controle vormt op zichzelf onvoldoende grond voor compensatie. Vereist is dat sprake is van een rechtstreeks verband tussen het handelen van het bestuursorgaan en een nadelige beslissing of situatie voor belanghebbende. In het onderhavige geval heeft belanghebbende weliswaar gesteld dat zij is gediscrimineerd, maar deze stelling is op geen enkele wijze onderbouwd met concrete feiten, omstandigheden of stukken. De Commissie merkt daarbij op dat van degene die zich op deze gronden beroept, mag worden verwacht dat dit standpunt deugdelijk wordt gemotiveerd. Deze bezwaargrond treft geen doel.
Beoordeling per jaar
Belanghebbende vindt het opmerkelijk dat voor sommige jaren vooringenomen handelen wordt aangenomen en voor andere jaren niet. Een selectie in jaren op basis van neerwaartse correcties of nihilstellingen doet geen recht aan de situatie van gedupeerde ouders.
De Commissie merkt in de eerste plaats op dat het punt in de onderhavige bezwaarprocedure in de visie van UHT niet speelt. De belanghebbende is immers in geen van de beoordeelde toeslagjaren als gedupeerde erkend. De Commissie overweegt voorts meer algemeen onder verwijzing naar de wetsgeschiedenis van de Wht dat in de Memorie van Toelichting dit punt expliciet wordt besproken:
“Bij integrale beoordeling wordt vastgesteld wat er is misgegaan met de kinderopvangtoeslag bij een gedupeerde ouder en wordt per berekeningsjaar het herstelbedrag vastgesteld dat op grond van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 van dit wetsvoorstel wordt toegekend.” (Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 19). De Commissie leidt hieruit af dat het kennelijk niet de bedoeling van de wetgever is geweest om een vaststelling van gedupeerd zijn van een toeslagouder automatisch door te trekken naar andere jaren.
Volgens de Commissie zal daarom per jaar opnieuw moeten worden vastgesteld of sprake is geweest van vooringenomen handelen dan wel hardheid en of de werkwijze van UHT begrijpelijk en daarmee in overeenstemming is. De enkele – niet nader met feiten of omstandigheden onderbouwde – stelling dat van vooringenomenheid sprake moet zijn geweest in andere toeslagjaren als eenmaal sprake is geweest van vooringenomen handelen door B/T of bijzondere omstandigheden acht de Commissie daarom in zijn algemeenheid onjuist.
Gelet op deze overweging treft deze bezwaargrond geen doel.
Hoogte van de KOT
De Commissie overweegt verder dat de Wht is bedoeld voor herstel van (de gevolgen van) vooringenomen handelen, hardheid of een onterechte O/GS-kwalificatie en geen betrekking heeft op de herziening van definitieve KOT-beschikkingen. Een beoordeling daarvan valt dus buiten de reikwijdte van de Wht. Deze bezwaargrond treft geen doel.
Voorafgaande toetsing van het recht op KOT door B/T
De Commissie stelt voorop dat het toeslagenstelsel werkt met voorschotten, waarbij het definitieve recht op KOT afhankelijk is van gegevens die gedurende of na afloop van het toeslagjaar worden vastgesteld. Het is daarbij in de eerste plaats aan de belanghebbende om relevante wijzigingen tijdig en volledig aan B/T door te geven en desgevraagd stukken over te leggen waaruit blijkt dat aan de voorwaarden voor toekenning van de toeslag is voldaan en dat de kosten daadwerkelijk zijn gemaakt. Niettemin kan de rol van B/T worden meegewogen als duidelijk blijkt dat signalen voor nader onderzoek niet zijn opgevolgd. In dergelijke gevallen kan dit aanleiding zijn tot een matiging van de terugvordering. Het is de Commissie niet gebleken dat B/T duidelijke signalen tot zijn beschikking gehad zou hebben voor een nader onderzoek. Deze bezwaargrond treft dan ook geen doel.
Verrekeningen en voor aanvullende schade naar de CWS
Belanghebbende stelt dat zij in aanmerking komt voor compensatie van de schade die zij heeft geleden als gevolg van de verrekeningen van terugvorderingen met nadien toegekende toeslagen, waaronder de KOT.
De Commissie overweegt dat deze verrekeningen onderdeel zijn van de uitvoering van de KOT. De onderhavige procedure heeft uitsluitend betrekking op de toekenning van de standaardvergoedingen (forfaitaire bedragen) en niet op de vergoeding van werkelijke schade. Gelet hierop treft deze bezwaargrond geen doel.
De Commissie zal hierna ingaan op de toeslagjaren 2007 tot en met 2017. Daarbij laat de Commissie de bezwaargronden die hiervoor reeds zijn besproken buiten beschouwing, voor zover deze in een afzonderlijk toeslagjaar opnieuw zijn aangevoerd.
Toeslagjaar 2007
Belanghebbende heeft aangevoerd dat zij een aanvraag en een voorschotaanvraag voor KOT heeft ingediend, maar dat daarop geen definitieve beschikking is gevolgd. Volgens belanghebbende volgt uit de beschikbare gegevens dat B/T haar aanvraag niet op reguliere wijze heeft afgehandeld. Zij leidt daaruit af dat sprake is geweest van vooringenomen handelen.
UHT heeft zich in de aanvullende beschouwing van 23 april 2026 op het standpunt gesteld dat uit het dossier blijkt dat belanghebbende op 25 juni 2007 digitaal KOT heeft aangevraagd met ingang van 1 juli 2007. Naar aanleiding daarvan heeft B/T bij brief van 5 juli 2007 aan belanghebbende meegedeeld dat de aanvraag nog niet in behandeling kon worden genomen, omdat de elektronische handtekening niet overeenkwam met de bij haar geregistreerde gegevens. Belanghebbende is daarbij verzocht de brief ondertekend te retourneren. Volgens UHT heeft belanghebbende aan dat verzoek voldaan. Verder blijkt uit een terugbelverzoek dat belanghebbende contact heeft opgenomen omdat nog geen betaling was ontvangen. Volgens de belnotitie heeft de behandelaar vervolgens een spoedbetaling doorgevoerd, omdat de aanvraag om onbekende redenen niet was verwerkt. UHT heeft daarnaast erop gewezen dat weliswaar op het LIC-overzicht over 2007 geen KOT staat vermeld, maar dat uit de systemen blijkt dat op
11 december 2007 een bedrag van € 7.812 is uitbetaald onder een vorderingsnummer dat betrekking heeft op de KOT over 2007. Volgens UHT is dit bedrag overgemaakt naar een rekeningnummer dat, volgens het LIC-overzicht over 2008, behoort tot KOI [naam]. UHT concludeert op grond hiervan dat geen sprake is geweest van vooringenomen handelen of hardheid.
De Commissie overweegt als volgt. Uit de voorliggende stukken volgt dat de aanvraag van belanghebbende eerder niet regulier is verwerkt en dat daarna alsnog een betaling heeft plaatsgevonden. Deze gang van zaken roept weliswaar vragen op over de zorgvuldigheid en inzichtelijkheid van de toenmalige behandeling van de aanvraag, maar biedt onvoldoende grond voor de conclusie dat sprake is geweest van vooringenomen handelen. De Commissie ziet in het dossier geen concrete aanknopingspunten voor het oordeel dat B/T de aanvraag van belanghebbende bewust niet onbevangen heeft beoordeeld of met het oog op een bepaalde uitkomst heeft behandeld. De beschikbare gegevens wijzen veeleer op een onregelmatigheid of administratieve verstoring in de verwerking van de aanvraag.
De Commissie ziet evenmin aanleiding om aan te nemen dat sprake is van hardheid.
Daarbij neemt de Commissie in aanmerking dat UHT onweersproken heeft gesteld dat de KOT over 2007 alsnog is uitbetaald en daarmee aan belanghebbende ten goede is gekomen. De bezwaargrond slaagt daarom niet.
Toeslagjaar 2008
Belanghebbende heeft aangevoerd dat zij over 2008 structureel te weinig KOT heeft ontvangen als gevolg van onjuiste berekeningen, een onterechte stopzetting en een gebrek aan transparantie. Volgens belanghebbende heeft dit geleid tot financiële schade en getuigt dit van vooringenomen en onrechtvaardig handelen door B/T. Zij verzoekt om het bedrag dat haar toekomt alsnog uit te betalen.
De Commissie stelt vast dat zich in het dossier een XML-registratiebestand bevindt, afkomstig uit het systeem van B/T (WKO-upload), waarin een wijziging van de KOT over het berekeningsjaar 2008 is vastgelegd. Uit dit bestand blijkt dat de wijziging betrekking heeft op de periode van 1 januari 2008 tot en met
31 december 2008, dat deze administratief is verwerkt op 15 december 2008 en dat de wijziging ingaat per 31 oktober 2008. Tevens blijkt daaruit dat de KOT met ingang van die datum is stopgezet.
De Commissie overweegt dat dit bestand uitsluitend een technische registratie van een wijziging in de systemen van B/T bevat. Een inhoudelijke motivering voor de stopzetting ontbreekt, evenals informatie over de feiten en omstandigheden die aan deze wijziging ten grondslag hebben gelegen. Evenmin blijkt uit het bestand welke functionaris de wijziging heeft doorgevoerd of op basis van welke beoordeling dat is gebeurd. Al hierom biedt dit document op zichzelf onvoldoende inzicht in de rechtmatigheid en zorgvuldigheid van de beslissing tot stopzetting van de KOT.
De Commissie betrekt echter ook bij haar beoordeling dat aansluitend op deze registratie een beschikking van 31 december 2008 is afgegeven, waarin is gewezen op de wijziging met ingang van 31 oktober 2008 en de gevolgen daarvan voor de KOT. Uit die beschikking volgt dat de toeslag neerwaarts is bijgesteld van € 13.394 naar € 11.126.
Niet is gebleken dat belanghebbende tegen deze beschikking bezwaar heeft gemaakt.
Daarnaast volgt uit de KOI-viewer dat de kinderopvang is geëindigd op 31 oktober 2008. Tegen deze achtergrond ziet de Commissie onvoldoende grond voor het oordeel dat de registratie in het XML-bestand is ingegeven door vooringenomen handelen van B/T.
Ten aanzien van de door belanghebbende gestelde hardheid overweegt de Commissie dat volgens het beleid van UHT slechts in uitzonderlijke situaties aanleiding bestaat om hardheid aan te nemen. De Commissie is niet gebleken dat zich in het geval van belanghebbende over 2008 zodanige uitzonderlijke omstandigheden voordoen. Daarbij acht de Commissie van belang dat aan de KOI een bedrag van € 13.394 aan KOT is uitbetaald, terwijl uit de KOI-viewer blijkt dat de werkelijke opvangkosten € 13.975 bedroegen. Daarmee is de uitbetaalde KOT volledig aangewend voor de opvangkosten en is niet aannemelijk geworden dat een bedrag aan de KOI is uitbetaald dat niet aan belanghebbende ten goede is gekomen. Reeds daarom slaagt een beroep op hardheid niet.
Gelet op het voorgaande komt belanghebbende over het toeslagjaar 2008 niet in aanmerking voor compensatie op grond van de Wht. De Commissie adviseert UHT daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2009
Belanghebbende heeft voor toeslagjaar 2009 aangevoerd dat B/T ten onrechte geen compensatie heeft toegekend en de KOT te laag heeft vastgesteld. Volgens belanghebbende is uitgegaan van een onjuiste berekening, is geen jaaropgave opgevraagd, ontbreken LIC-overzichten en is het dossier daardoor onvoldoende controleerbaar. Daarnaast is aangevoerd dat over 2009 geen definitieve beschikking is genomen, zodat het toeslagjaar formeel niet is afgewikkeld.
Volgens gemachtigde is belanghebbende daardoor financieel benadeeld en moet het uitblijven van een definitieve beschikking, in samenhang met de volgens haar onvolledige toekenning van de KOT, worden aangemerkt als vooringenomen handelen.
UHT heeft zich op het standpunt gesteld dat van vooringenomen handelen geen sprake is. Volgens UHT is de KOT automatisch gecontinueerd na 2008 en vervolgens aangepast naar aanleiding van door belanghebbende zelf doorgegeven wijzigingen in opvangsoort, aantal uren en uurtarief. De uiteindelijke toekenning van € 6.686 is volgens UHT het gevolg van reguliere wijzigingen, waarna geen verdere aanpassingen meer hebben plaatsgevonden. Daarom bestaat volgens UHT geen aanspraak op compensatie wegens vooringenomenheid. Ten aanzien van de hardheidsregeling heeft UHT aangevoerd dat weliswaar is voldaan aan de ingangsvoorwaarde, maar dat geen sprake is van hardheid, omdat de uitbetaalde KOT volledig is aangewend voor de opvangkosten en de daadwerkelijke opvangkosten hoger waren dan het uitbetaalde bedrag. Ook van andere bijzondere omstandigheden, zoals een kleine formele tekortkoming of fraude door derden, is volgens UHT niet gebleken.
De Commissie overweegt als volgt. Het enkele feit dat B/T over het toeslagjaar 2009 uitsluitend voorschotbeschikkingen heeft genomen en geen definitieve beschikking heeft afgegeven, is op zichzelf onvoldoende om vooringenomen handelen aan te nemen. Voor dat oordeel zijn bijkomende omstandigheden vereist waaruit bewuste partijdigheid of een structurele benadeling van belanghebbende blijkt. Dergelijke aanknopingspunten ontbreken in dit geval. Daarbij neemt de Commissie in aanmerking dat het LIC-overzicht over 2009 zich, anders dan belanghebbende heeft gesteld, wel in het ouderdossier bevindt. Dat over 2009 geen definitieve beschikking is genomen, roept weliswaar vragen op over de formele afwikkeling van het toeslagjaar, maar rechtvaardigt zonder nadere aanwijzingen niet de conclusie dat B/T vooringenomen heeft gehandeld.
Uit het dossier volgt veeleer dat de KOT in 2009 is aangepast naar aanleiding van door belanghebbende zelf doorgegeven wijzigingen.
De Commissie ziet ook in hetgeen belanghebbende overigens heeft aangevoerd onvoldoende grond voor toepassing van de hardheidsregeling. UHT heeft onweersproken gesteld dat de uitbetaalde KOT volledig is aangewend voor de opvangkosten en dat de daadwerkelijke opvangkosten hoger waren dan het uitbetaalde bedrag. Voorts is niet gebleken van andere bijzondere omstandigheden die meebrengen dat de uitkomst voor belanghebbende moet worden aangemerkt als een onbillijkheid van overwegende aard. De Commissie volgt belanghebbende daarom niet in haar standpunt dat sprake is van vooringenomenheid dan wel hardheid.
Toeslagjaar 2010
Belanghebbende heeft aangevoerd dat ten onrechte geen, althans te weinig, compensatie voor de KOT is toegekend. Volgens belanghebbende is B/T ten onrechte uitgegaan van een gemeentelijke bijdrage, terwijl zij die niet heeft ontvangen. B/T had volgens haar moeten uitgaan van de juiste opvanggegevens en facturen en op basis daarvan zelf een definitieve berekening moeten maken. De KOT is daarom volgens belanghebbende te laag vastgesteld.
De Commissie overweegt dat in het toeslagjaar 2010 geen neerwaartse bijstelling of terugvordering van de KOT heeft plaatsgevonden. Al daarom is niet gebleken van financieel nadeel als bedoeld in het kader van de Wht. Voor het aannemen van aanspraak op compensatie is vereist dat belanghebbende daadwerkelijk nadeel heeft ondervonden als gevolg van een handelen of besluit van B/T. Nu van een dergelijk nadeel niet is gebleken, bestaat geen grond voor compensatie wegens vooringenomenheid of hardheid. Ook voor toepassing van de hardheidsregeling ziet de Commissie geen aanleiding, nu niet is gebleken van reële en aantoonbare financiële nadelen. Gelet hierop komt de Commissie niet toe aan een verdere inhoudelijke bespreking van de overige bezwaargronden. De Commissie adviseert UHT daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2011
Belanghebbende heeft aangevoerd dat zij ten onrechte niet voor compensatie in aanmerking is gebracht. Volgens haar is haar aanvraag in het HOTHOR-systeem opgenomen, welk systeem zij als discriminerend beschouwt, zodat volgens haar sprake is van institutioneel racisme. Daarnaast heeft zij gesteld dat de opvanggegevens en jaaropgaven onvolledig en niet controleerbaar zijn verwerkt, dat stukken van KOI [naam] ontbreken, dat de hoogte van de KOT te laag is vastgesteld en dat de definitieve beschikking te laat is genomen.
De Commissie overweegt dat uit het RKT-overzicht over 2011 volgt dat aan de aanvraag voor dat toeslagjaar het kenmerk HOTHOR is toegevoegd. Uit de nadere toelichting van UHT blijkt dat dit kenmerk geautomatiseerd werd toegekend in situaties waarin sprake was van een laag inkomen in combinatie met een relatief hoge toeslagaanspraak, hetgeen aanleiding gaf tot een extra handmatige controle. De enkele omstandigheid dat een dergelijke controle heeft plaatsgevonden, is naar het oordeel van de Commissie onvoldoende om daaruit al af te leiden dat B/T vooringenomen heeft gehandeld. Dat het kenmerk HOTHOR in het dossier voorkomt, geeft wel aanleiding tot een zorgvuldige beoordeling van de vraag of sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid, maar leidt zonder nadere concrete aanwijzingen niet tot die conclusie.
De Commissie betrekt daarbij dat de KOT over 2011 bij definitieve beschikking is vastgesteld op basis van het door belanghebbende ingediende antwoordformulier en de daarbij overgelegde jaaropgave 2011 van KOI [naam]. Daarbij is de KOT slechts in beperkte mate neerwaarts bijgesteld, namelijk van € 21.828 naar
€ 21.807. Tegen deze achtergrond is niet aannemelijk geworden dat deze bijstelling door andere omstandigheden is ingegeven dan de reguliere verwerking van de door belanghebbende verstrekte gegevens. Ook overigens zijn, in samenhang bezien met de overige feiten en omstandigheden van het geval, onvoldoende concrete aanknopingspunten gebleken voor het oordeel dat sprake is geweest van vooringenomen handelen. De Commissie adviseert UHT daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2012
De Commissie overweegt dat in het toeslagjaar 2012 geen neerwaartse bijstelling of terugvordering van de KOT heeft plaatsgevonden. Al daarom is niet gebleken van financieel nadeel aan de zijde van belanghebbende. Voor het aannemen van een aanspraak op compensatie is vereist dat sprake is van daadwerkelijk geleden nadeel als gevolg van een besluit of handelwijze van B/T.
Nu van dergelijk nadeel niet is gebleken, bestaat geen grond voor compensatie wegens vooringenomenheid of hardheid. Ook voor toepassing van de hardheidsregeling ziet de Commissie geen aanleiding, nu niet is gebleken van reële en aantoonbare financiële nadelen. Gelet hierop komt de Commissie niet toe aan een verdere inhoudelijke bespreking van de bezwaargronden. De Commissie adviseert UHT daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2013
Belanghebbende heeft aangevoerd dat de beslissing op bezwaar over de hoogte van de KOT voor toeslagjaar 2013 niet in het ouderdossier is opgenomen.
Volgens haar blijkt uit een notitie van 18 november 2015 dat aan haar geen uitleg is gegeven, omdat zij om een beslissing op bezwaar kon vragen. Verder heeft belanghebbende gesteld dat haar eigen bijdrage te hoog was, dat zij de kinderopvang vanaf 31 juli 2013 wegens schulden niet meer kon betalen en dat B/T niet heeft willen meewerken aan een betalingsregeling. Daarnaast heeft zij aangevoerd dat een bedrag van € 1.500 is verlaagd en teruggevorderd terwijl de KOT aan de KOI is betaald, zodat volgens haar een beroep op de hardheidsregeling openstaat. Ook heeft zij de vraag opgeworpen wat zich heeft afgespeeld vanaf
1 augustus 2013, toen de KOT is stopgezet en nadien opnieuw is aangevraagd.
UHT heeft zich op het standpunt gesteld dat over toeslagjaar 2013 geen recht bestaat op compensatie wegens vooringenomen handelen en hardheid.
Volgens UHT is de KOT in 2013 stapsgewijs aangepast op basis van door belanghebbende zelf doorgegeven wijzigingen, waaronder een hoger en later lager toetsingsinkomen, de telefonische stopzetting per 1 augustus 2013 en de door haar overgelegde bewijsstukken, facturen en jaaropgave. Volgens UHT is daarom geen sprake van vooringenomen handelen. Ten aanzien van hardheid heeft UHT aangevoerd dat weliswaar is voldaan aan de ingangsvoorwaarde van een verlaging of terugvordering van € 1.500 of meer, maar dat de uitbetaalde KOT volledig is aangewend voor de opvangkosten, nu € 15.297 rechtstreeks aan de KOI is betaald terwijl de werkelijke kosten € 16.383 bedroegen. Volgens UHT is daarom geen sprake van hardheid of van een andere bijzondere omstandigheid.
De Commissie overweegt als volgt. De neerwaartse aanpassing van de KOT van
€ 25.272 naar € 13.967 vindt haar grond in de door belanghebbende zelf doorgegeven stopzetting van de KOT met ingang van 1 augustus 2013 voor beide kinderen. Daarnaast blijkt dat bij beschikking van 21 augustus 2013 ten aanzien van één van de kinderen tevens een wijziging heeft plaatsgevonden van het aantal opvanguren, van 163 uur naar 141 uur per maand, waarbij ook rekening is gehouden met een hoger uurtarief. Tegen deze achtergrond is de verlaging naar het oordeel van de Commissie voldoende verklaarbaar vanuit de door belanghebbende verstrekte gegevens en de daarop gebaseerde reguliere herberekening. Daarin ziet de Commissie dan ook geen toereikende aanwijzing voor vooringenomen handelen.
Voorts stelt de Commissie vast dat belanghebbende bezwaar heeft gemaakt tegen de beschikking van 31 juli 2015, waarbij de KOT over 2013 definitief is vastgesteld op € 14.743. Op dat bezwaar is beslist bij beslissing op bezwaar van 30 november 2015, waarbij het bezwaar ongegrond is verklaard. Daarmee is voldoende aannemelijk dat inhoudelijk op het bezwaar is beslist. Dat onduidelijk blijft waarom daarnaast geen afzonderlijke uitlegbrief is verzonden, maakt dit niet anders.
Ten aanzien van de hardheidsregeling overweegt de Commissie dat de enkele omstandigheid dat is voldaan aan de ingangsvoorwaarde van een verlaging of terugvordering van € 1.500 of meer, nog niet meebrengt dat al daarom aanspraak bestaat op compensatie. UHT heeft gesteld dat een bedrag van € 15.297 rechtstreeks aan de KOI is uitbetaald, terwijl de werkelijke opvangkosten € 16.383 bedroegen. De Commissie acht daarmee voldoende aannemelijk dat de uitbetaalde KOT volledig is aangewend voor de kosten van kinderopvang.
Van hardheid in de zin van de regeling is daarom niet gebleken. Evenmin is aannemelijk geworden dat zich een andere bijzondere omstandigheid voordoet die tot een ander oordeel moet leiden. De Commissie volgt UHT dan ook in het standpunt dat belanghebbende over toeslagjaar 2013 niet voor compensatie in aanmerking komt.
Toeslagjaar 2014
De Commissie overweegt dat voldoende aannemelijk is geworden dat de KOT met ingang van 1 augustus 2013 op verzoek van belanghebbende is stopgezet en dat om die reden geen automatische voortzetting naar het toeslagjaar 2014 heeft plaatsgevonden. Voorts is niet gebleken dat belanghebbende voor het toeslagjaar 2014 zelf een aanvraag voor KOT heeft ingediend. Tegen deze achtergrond kan belanghebbende voor dat toeslagjaar niet worden aangemerkt als aanvrager van KOT.
Nu compensatie op grond van de herstelregeling is voorbehouden aan de aanvrager van KOT, komt belanghebbende reeds daarom over het toeslagjaar 2014 niet voor compensatie in aanmerking. De Commissie adviseert UHT dan ook dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2015
Belanghebbende heeft aangevoerd dat het dossier onvoldoende inzichtelijk is, omdat de jaaropgave niet zichtbaar in de tijdlijn is verwerkt, het LIC-overzicht ontbreekt en de definitieve berekening te laat is genomen. De hoogte van de KOT als zodanig wordt door belanghebbende niet betwist.
De Commissie overweegt dat uit de voorliggende stukken volgt dat de KOT neerwaarts is bijgesteld van € 2.110 naar € 1.811 naar aanleiding van het door belanghebbende ingediende antwoordformulier en de overgelegde jaaropgave. Daarbij is de omvang van de opvang over de periode van 15 september 2015 tot en met 31 december 2015 aangepast van 99 uur naar 85 uur per maand.
De Commissie is van oordeel dat hiermee sprake is van een reguliere aanpassing op basis van door belanghebbende verstrekte gegevens. Voor vooringenomen handelen ziet de Commissie dan ook geen aanknopingspunten. Voor toepassing van de hardheidsregeling bestaat evenmin aanleiding, al omdat niet is voldaan aan de daarvoor vereiste financiële grens van € 1.500. Ten overvloede merkt de Commissie op dat het LIC-overzicht over 2015 wel deel uitmaakt van het ouderdossier.
Toeslagjaar 2016
Belanghebbende heeft aangevoerd dat het dossier onvoldoende inzichtelijk is, omdat de jaaropgave niet zichtbaar in de tijdlijn is verwerkt, het LIC-overzicht ontbreekt en de definitieve berekening te laat is genomen. De hoogte van de KOT wordt verder niet betwist.
De Commissie overweegt dat uit de onderliggende stukken volgt dat de KOT in 2016 meermalen neerwaarts is bijgesteld als gevolg van aanpassingen van het gezamenlijk toetsingsinkomen. Nu belanghebbende de juistheid van de hoogte van de KOT verder niet heeft bestreden en de Commissie in het dossier ook overigens geen onregelmatigheden heeft aangetroffen, is de Commissie van oordeel dat sprake is van reguliere aanpassingen. Van vooringenomen handelen is daarom niet gebleken. Ook voor toepassing van de hardheidsregeling bestaat geen grond, nu niet is voldaan aan de vereiste financiële grens van € 1.500.
De Commissie merkt daarbij nog op dat het LICoverzicht over 2016 deel uitmaakt van het ouderdossier.
Toeslagjaar 2017
Belanghebbende heeft aangevoerd dat zij de KOT niet zelf heeft stopgezet. Volgens haar is het ouderdossier op dit punt onduidelijk en onvolledig.
Verder heeft zij gesteld dat mogelijk ten onrechte rekening is gehouden met haar toeslagpartner. Volgens belanghebbende heeft de verlaging en invordering van de KOT voor haar onredelijk uitgepakt, zodat al daarom sprake is van vooringenomen handelen dan wel hardheid. Zij verzoekt om compensatie over toeslagjaar 2017.
De Commissie overweegt dat uit een melding van 10 januari 2017 volgt dat namens de burger is doorgegeven dat de KOT met ingang van 1 januari 2017 moest worden stopgezet. Deze melding is door B/T elektronisch verwerkt.
De administratieve vermelding dat de wijziging “namens burger” is doorgegeven, legt weliswaar niet vast wie de wijziging feitelijk heeft ingevoerd, maar vormt wel een aanwijzing dat de stopzetting niet ambtshalve door B/T is geïnitieerd.
De wijziging heeft geleid tot de voorschotbeschikking van 21 februari 2017, waarbij de KOT op nihil is vastgesteld. Indien belanghebbende zich niet met deze beschikking kon verenigen, had het op haar weg gelegen daartegen bezwaar te maken. Nu dat niet is gebeurd, is deze beschikking onweersproken gebleven. Tegen deze achtergrond ziet de Commissie geen aanknopingspunten voor de conclusie dat sprake is geweest van vooringenomen handelen door B/T.
De Commissie overweegt voorts dat, gelet op de stopzetting van de KOT per
1 januari 2017, de door belanghebbende opgeworpen vraag naar de hoogte van het gezamenlijk toetsingsinkomen en de rol van een toeslagpartner niet meer van betekenis is voor de beoordeling van de aanspraak over dat toeslagjaar.
Ook overigens is niet aannemelijk geworden dat sprake is van hardheid die tot compensatie aanleiding geeft. De Commissie adviseert UHT daarom dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
De Commissie zal tot slot nog ingaan op de O/GS-kwalificatie en of er aanleiding is om een O/GS-tegemoetkoming toe te kennen.
O/GS-kwalificatie
De Commissie acht het ontoereikend dat UHT op pagina 6 van het informatie- en beoordelingsformulier slechts heeft vermeld dat geen sprake is geweest van een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (O/GS). De onderliggende stukken waaruit blijkt hoe deze vaststelling tot stand is gekomen, ontbreken. De gegevens op grond waarvan B/T heeft beoordeeld of belanghebbende voor compensatie in aanmerking komt, behoren tot de op de zaak betrekking hebbende stukken.
Van UHT mocht daarom worden verwacht dat inzichtelijk wordt gemaakt welke gegevensbronnen in dit verband zijn geraadpleegd. Indien de beoordeling van UHT mede berust op de vaststelling dat in een geraadpleegde gegevensbron geen informatie over belanghebbende is aangetroffen, dient ook die vaststelling voldoende controleerbaar te worden onderbouwd, bijvoorbeeld aan de hand van een schermafbeelding van de zoekresultaten en de geraadpleegde systemen.
Naar aanleiding van de tijdens de hoorzitting gemaakte afspraken heeft UHT de afdeling LIC verzocht een onderzoek naar een mogelijke O/GS-kwalificatie uit te voeren. UHT heeft de resultaten van dat onderzoek, gedateerd 14 april 2026, op 29 april 2026 aan de Commissie toegezonden.
De Commissie overweegt dat uit dit onderzoek weliswaar is gebleken dat in enkele jaren verzoeken om een persoonlijke betalingsregeling dan wel een regeling met betrekking tot toeslagschulden aan de orde zijn geweest, maar dat daarin geen toereikende aanknopingspunten zijn gelegen voor het oordeel dat ten aanzien van belanghebbende is uitgegaan van opzet of grove schuld. Daarbij neemt de Commissie in aanmerking dat ten aanzien van 2013 expliciet is vermeld dat geen aanvullende stukken met betrekking tot O/GS aanwezig zijn, omdat naar aanleiding van voldoende betalingscapaciteit een tegenvoorstel is gedaan.
Voor 2014 is weliswaar vermeld dat een regeling is getroffen voor de KOT over 2013 en de huurtoeslag over 2012, maar het onderliggende verzoek om een persoonlijke betalingsregeling is niet aangetroffen, zodat ook daaruit niet kan worden afgeleid dat een O/GS-kwalificatie is toegepast.
De Commissie betrekt voorts in haar oordeel dat het in 2018 ingediende verzoek om een persoonlijke betalingsregeling betrekking had op de inkomstenbelasting over 2017 en 2018 en daarom geen betrekking had op toeslagen. Aan die informatie komt voor de onderhavige beoordeling daarom geen betekenis toe. Tegen deze achtergrond is de Commissie van oordeel dat uit de beschikbare gegevens niet blijkt dat voor de toeslagschulden van belanghebbende een O/GS-kwalificatie is gehanteerd. De Commissie ziet daarom geen grond voor het oordeel dat ten aanzien van belanghebbende sprake is geweest van een onterechte O/GS-kwalificatie. Er is dan ook geen aanleiding om een O/GS-tegemoetkoming toe te kennen.
Proceskostenvergoeding
Nu de Commissie niet adviseert het bestreden besluit te herroepen, is er geen aanleiding een vergoeding van de proceskosten toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar ongegrond te verklaren en het verzoek om een proceskostenvergoeding af te wijzen.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter