BAC 2025-16322
Publicatiedatum 19-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 25 november 2024 (UHT-DCHO)
Overdracht advies aan UHT: 3 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar ongegrond te verklaren en geen proceskostenvergoeding toe te kennen.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking kinderopvangtoeslag (hierna: het bestreden besluit).
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) compensatie toegekend voor een bedrag van € 25.822,- voor de jaren 2011 en 2012.
Procesverloop
- Belanghebbende heeft op 21 januari 2022 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2012 en 2013. UHT heeft met instemming van belanghebbende de jaren 2011 en 2012 opnieuw beoordeeld.
- UHT heeft bij besluit van 15 juli 2024 (vooraankondiging) aan belanghebbende medegedeeld dat zij in aanmerking komt voor een betaling van € 30.000,-, in het kader van de Catshuisregeling.
- UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende een compensatie toegekend voor een bedrag van € 25.822,- voor de jaren 2011 en 2012.
- Gemachtigde heeft bij brief van 12 december 2024 tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 1 september 2025 (met ‘een beschouwing’) schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
- De Commissie heeft gemachtigde op 9 april 2026 verzocht om aan te geven of belanghebbende gebruik wenst te maken van haar recht om gehoord te worden. Gemachtigde heeft de Commissie op 14 april 2026 geïnformeerd dat belanghebbende afziet van een hoorzitting.
- Gemachtigde heeft bij brief van 17 mei 2026 het bezwaar aangevuld.
- UHT heeft op 3 juni 2026 op de aanvullende bezwaargronden gereageerd.
- De Commissie heeft het advies besproken in haar vergadering van 15 juni 2026.
- Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT de toegekende compensatie op de juiste wijze heeft berekend.
Toeslagjaren 2011 en 2012
Ten aanzien van de rentevergoeding voor gemiste KOT (component o) heeft UHT, voor de toeslagjaren 2011 en 2012, vastgesteld dat de berekening onjuist is, maar dat dit in het voordeel van belanghebbende uitpakt. De Commissie overweegt dat belanghebbende door het indienen van bezwaar niet in een slechtere positie mag worden gebracht. De Commissie adviseert UHT het bezwaar op dit onderdeel ongegrond te verklaren en het bestreden besluit op dit onderdeel in stand te laten.
Persoonlijk dossier/bezwaardossier
Belanghebbende voert in bezwaar aan dat zij niet de beschikking heeft over de volledige informatie, omdat zij niet de beschikking heeft over haar persoonlijk dossier en/of het volledige bezwaardossier. De Commissie overweegt hierover het volgende. De Commissie is een onafhankelijke bezwaarschriftenadviescommissie in de zin van artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb).
Voor de procedure bij de Commissie gelden de procedurele waarborgen van de Awb en tegen beslissingen op bezwaar van UHT, volgend op de adviezen van de Commissie, kan een belanghebbende rechtsmiddelen instellen bij de rechter.
Op grond van artikel 7:4 lid 2 Awb en artikel 5.2 leden 3 en 4 van de Wht heeft een belanghebbende voorafgaand aan de hoorzitting bij de Commissie recht op afschriften van de op de zaak betrekking hebbende stukken. De schriftelijke beschouwing van UHT met de bijbehorende producties is op 23 december 2025 naar de gemachtigde van belanghebbende gestuurd. Hierdoor hebben gemachtigde en belanghebbende kennis kunnen nemen van de stukken die ten grondslag liggen aan het bestreden besluit. Uit het verzoek van belanghebbende om toezending van het persoonlijk dossier volgt niet dat in het aan de Commissie en belanghebbende beschikbaar gestelde bezwaardossier nog specifieke stukken zouden ontbreken die van enig belang zouden kunnen zijn geweest bij de totstandkoming van het door UHT genomen besluit. Van stukken over opzet/grove schuld (hierna: O/GS) en FSV is dat vooralsnog niet duidelijk. Naar het oordeel van de Commissie is met uitzondering van laatstbedoelde stukken – waarover hierna wordt geadviseerd – met toezending van het bezwaardossier in voldoende mate invulling gegeven aan de procedurele waarborgen van de Awb. De Commissie adviseert dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Verrekeningen
Belanghebbende voert aan, samengevat, dat zij in aanmerking komt voor een compensatie wegens vooringenomen handelen omdat de B/T ten onrechte gebruik heeft gemaakt van haar verrekeningsbevoegdheid. De Commissie overweegt dat belanghebbende over de jaren 2011 en 2012 een compensatie heeft ontvangen wegens vooringenomen handelen op grond van de forfaitaire bedragen die in deze bezwaarprocedure worden toegekend. Als belanghebbende van mening is dat haar aanvullende compensatie voor de werkelijke schade als gevolg van de verrekeningen toekomt, kan zij een verzoek daartoe indienen via https://schadeherstel.toeslagen.nl Gelet hierop adviseert de Commissie dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
FSV, O/GS en discriminatie
Gemachtigde heeft aangevoerd dat over de O/GS-kwalificatie en discriminatie geen informatie te vinden is in het dossier. Ten aanzien van de FSV-check stelt gemachtigde dat dit een vast onderdeel betreft van het herstelproces en dat de onderliggende stukken overgelegd dienen te worden. De Commissie stelt vast dat uit de aanvullende beschouwing van UHT blijkt dat belanghebbende niet voorkomt op de FSV-lijst. Het FSVsysteem is een systeem dat niet meer wordt gebruikt. De Commissie geeft aan UHT in overweging om aan belanghebbende alsnog een schermafdruk van de haar ter beschikking staande informatie te verstrekken tezamen met de beslissing op bezwaar. De Commissie overweegt ten aanzien van de O/GS dat UHT in haar aanvullende beschouwing heeft toegelicht dat geen sprake is geweest van een O/GS-kwalificatie en heeft gesteld dat er in het dossier ook geen stuk is aangetroffen waarin een verzoek van belanghebbende tot het treffen van een betalingsregeling is neergelegd. Ook uit andere omstandigheden is deze stelling niet aannemelijk geworden. De Commissie geeft UHT in overweging bij de beslissing op bezwaar de betreffende schermafdrukken uit de B/T systemen beschikbaar te stellen met als doel het completeren van het dossier met alle op de zaak betrekking hebbende stukken. Ten aanzien van discriminatie overweegt de Commissie dat van aanwijzingen dat in het geval van belanghebbende sprake is geweest van discriminatie, uit de ter beschikking staande stukken niet is gebleken. De Commissie adviseert UHT de bezwaren ongegrond te verklaren.
Datakluis
Belanghebbende verzoekt om alle stukken uit de datakluis, waarover in de brief van de Staatssecretarissen van 15 april 2026 aan de Tweede Kamer informatie is verstrekt (brief van 15 april 2026, kenmerk 2026-0000132235 van staatssecretarissen van Financiën en Herstel Toeslagen Eerenberg en Palmen) in het geding te brengen die haar direct of indirect raken. De Commissie overweegt als volgt. Er is thans nog geen informatie beschikbaar over de inhoud van genoemde datakluis.
Wel is bekend dat de datakluis 64 miljoen ongesorteerde bestanden bevat.
Of de datakluis op deze zaak betrekking hebbende stukken bevat is dan ook niet bekend. Deze kluis is ook niet zodanig georganiseerd dat kan worden bezien of dit soort stukken aanwezig zijn. Dit omdat de datakluis slechts op de zogenoemde mapnaam doorzoekbaar is. Belanghebbende heeft op geen enkele wijze inzicht gegeven in de soort of aard van stukken die er niettemin toe zouden kunnen leiden dat er gerede twijfel ontstaat aan de juiste uitvoering van de Wht. Onder deze omstandigheden acht de Commissie het niet aangewezen aan het verzoek van belanghebbende te voldoen en voorrang te geven aan voortgang van de afdoening.
De Commissie gaat er gelet op de inhoud van de brief van de Staatssecretarissen vanuit dat indien bij de inventarisatie van de datakluis zou blijken dat de kluis op deze zaak betrekking hebbende stukken bevat UHT deze alsnog aan belanghebbende ter beschikking stelt en belanghebbende alsnog rechtsbescherming wordt geboden.
Zienswijze
Belanghebbende heeft in de aanvullende gronden de eerder ingediende zienswijze integraal herhaald. De Commissie stelt vast dat UHT in het bestreden besluit en in de schriftelijke beschouwing reeds op deze zienswijze is ingegaan. Belanghebbende heeft in bezwaar niet nader toegelicht op welke punten deze reactie van UHT volgens haar onjuist, onvolledig of onvoldoende gemotiveerd zou zijn. Voor zover de herhaalde zienswijze moet worden aangemerkt als onderdeel van het bezwaar, ziet de Commissie daarin geen aanleiding voor een ander oordeel. De Commissie acht de reactie van UHT op deze punten toereikend en neemt daarbij in aanmerking dat geen concrete nieuwe feiten, omstandigheden of argumenten zijn aangevoerd die tot een ander oordeel zouden moeten leiden.
Toetsing vooraf conform artikel 16 Awir
Belanghebbende betoogt, onder verwijzing naar de Memorie van Toelichting ten aanzien van artikel 16 Awir, dat de B/T een onderzoeksplicht vooraf had, op basis van tastbare gegevens, of aanspraak bestond op KOT voordat een voorschot KOT werd toegekend. Het niet voldoen aan deze onderzoeksplicht komt volgens haar voor rekening van de B/T; terugvordering mag dan niet meer. Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat er sprake is van vooringenomen handelen door de B/T overweegt de Commissie als volgt. Het niet voldoen aan de onderzoeksplicht conform artikel 16 Awir, zoals door belanghebbende betoogd, is geen aanleiding om vooringenomen handelen aan te nemen. De Commissie adviseert UHT daarom om dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Artikel 19 Awir
Belanghebbende heeft aangevoerd dat de B/T in strijd met het destijds geldende artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) niet (tijdig) definitief heeft beslist over het recht op KOT in het betreffende toeslagjaar.
Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat sprake is van vooringenomen handelen door de B/T overweegt de Commissie als volgt. De Commissie meent dat het niet vaststellen van definitieve beschikkingen binnen de termijn van artikel 19 van de Awir op zichzelf, zonder andere bijkomende factoren, geen aanleiding is om vooringenomen handelen aan te nemen. Het bezwaar is op dit punt ongegrond.
Niet toegekende KOT
Volgens belanghebbende dient UHT de juistheid van de hoogte van de KOT zoals indertijd definitief vastgesteld te beoordelen. De Commissie overweegt dat de Wht is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, van hardheid en/of van een onterechte kwalificatie O/GS. De Wht ziet niet op de herziening van in het verleden genomen definitieve KOT besluiten. Een beoordeling daarvan valt buiten de reikwijdte van de Wht. De Commissie is van oordeel dat ook dit bezwaar – wat daar verder ook van zij - buiten het bereik van deze (bezwaar)procedure valt en laat het daarom verder onbesproken.
Beoordeling per toeslagjaar
Belanghebbende vindt het opmerkelijk dat voor sommige jaren vooringenomen handelen wordt aangenomen, en voor andere jaren weer niet. Een selectie in jaren op basis van neerwaartse correcties of nihilstellingen doet geen recht aan de situatie van gedupeerde ouders. De Commissie wijst in dit verband op de wetsgeschiedenis van de Wht. In de Memorie van Toelichting wordt dit punt expliciet besproken: “Bij integrale beoordeling wordt vastgesteld wat er is misgegaan met de kinderopvangtoeslag bij een gedupeerde ouder en wordt per berekeningsjaar het herstelbedrag vastgesteld dat op grond van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 van dit wetsvoorstel wordt toegekend.” (Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 19). De Commissie leidt hieruit af dat het kennelijk niet de bedoeling van de wetgever is geweest om een vaststelling van gedupeerd zijn van een toeslagouder automatisch door te trekken naar andere jaren. Volgens de Commissie zal daarom per jaar opnieuw moeten worden vastgesteld of sprake is geweest van vooringenomen handelen dan wel hardheid en of de werkwijze van UHT begrijpelijk en daarmee in overeenstemming is. De Commissie adviseert UHT om onder die omstandigheden dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Informatie uit de KOI-viewer
Belanghebbende stelt dat de B/T voor het vaststellen van de KOT niet blindelings op de KOI-viewer mag vertrouwen, omdat kinderopvanginstellingen niet verplicht zijn om de gegevens in de viewer in te vullen. De Commissie gaat uit van de stelregel dat de B/T en UHT mogen uitgaan van de informatie vanuit de KOI-viewer, tenzij er contra-indicaties zijn die het tegendeel aannemelijk maken. Belanghebbende heeft geen informatie naar voren gebracht waaruit blijkt dat de informatie uit de KOI-viewer niet juist is. De Commissie adviseert UHT dit bezwaaronderdeel ongegrond te verklaren.
Registratie KOI
Belanghebbende heeft aangevoerd dat gebreken in de registratie van een KOI belanghebbende niet behoren te worden tegengeworpen. Met UHT stelt de Commissie vast dat in toeslagjaar 2012 een geldige LRK-registratie van de KOI ontbrak. De KOT is daarom met ingang van 1 januari 2012 stopgezet. Belanghebbende heeft echter voor toeslagjaar 2012 compensatie gekregen vanwege vooringenomen handelen door de B/T. Het was namelijk niet zeker dat de brieven waarin de B/T aan belanghebbende om informatie over de LRK-registratie daadwerkelijk waren verstuurd. Het bezwaar van belanghebbende treft daarom geen doel. De Commissie adviseert UHT dit onderdeel van het bezwaar ongegrond te verklaren.
Overige bezwaren
De Commissie is wat betreft de overige onderdelen van het bezwaar van oordeel dat deze, op zichzelf bezien noch in onderling verband gelezen, tot het door belanghebbende gewenste resultaat kunnen leiden.
Geen proceskostenvergoeding
Omdat de Commissie niet adviseert het bestreden besluit te herroepen, is er geen aanleiding een vergoeding van de proceskosten toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar ongegrond te verklaren en om geen proceskostenvergoeding toe te kennen.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter