BAC 2025-16202
Publicatiedatum 12-11-2026
Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen
Aan: Belastingdienst/Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (hierna: UHT)
Betreft: het bezwaarschrift van belanghebbende
Primair besluit: 26 april 2024 (UHT-DCHO)
Hoorzitting: 9 maart 2026
Overdracht advies aan UHT: 3 juli 2026
Samenvatting
De Bezwaarschriftenadviescommissie (hierna: de Commissie) adviseert UHT om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren en een vergoeding van de proceskosten toe te kennen.
Onderwerp van advies
Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking compensatie kinderopvangtoeslag van 26 april 2024 met kenmerk UHT-DCHO (hierna: het bestreden besluit).
Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) compensatie toegekend voor een bedrag van €42.947,- voor de jaren 2006 t/m 2009 en 2017 en geen compensatie toegekend voor de jaren 2014 t/m 2016 en 2019.
Procesverloop
- Belanghebbende heeft op 6 augustus 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2005 t/m 2019. UHT heeft het verzoek beperkt tot de jaren waarvoor KOT is aangevraagd, namelijk 2006 t/m 2009, 2014 t/m 2017 en 2019.
- UHT heeft bij besluit van 16 oktober 2021 aan belanghebbende medegedeeld dat zij in aanmerking komt voor een betaling van € 30.000,-.
- De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 4 april 2024 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geoordeeld dat de compensatieregeling van artikel 2.1, eerste lid, van de Wht niet van toepassing is voor de toeslagjaren 2009, 2014 t/m 2016 en 2019.
Voor de toeslagjaren 2006 t/m 2009 en 2017 is wel een herstelregeling van toepassing. Ten aanzien van het toeslagjaar 2009 is daarbij geoordeeld dat een tegemoetkoming wegens opzet/grove schuld dient te worden verleend. - UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende geen compensatie toegekend voor de jaren 2014 t/m 2016 en 2019. UHT heeft bij dit bestreden besluit wel compensatie toegekend voor een bedrag van € 41.848,- voor de jaren 2006 t/m 2008 en 2017. Daarnaast heeft UHT een tegemoetkoming opzet/grove schuld toegekend van € 1.099 voor het jaar 2009.
- Gemachtigde heeft bij brief van 3 juni 2024, ingekomen op 4 juni 2024, tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
- UHT heeft op 4 augustus 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift.
- Op 9 maart 2026 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. Van de hoorzitting is een verslag gemaakt, dat achter het advies is gevoegd.
- UHT heeft, daartoe door de Commissie ter zitting verzocht, op 19 maart 2026 een nadere schriftelijke reactie met aanvullende producties ingediend. Onder de producties bevindt zich de additionele herbeoordeling van de toeslagjaren 2005, 2010 t/m 2013 en 2018. Gemachtigde is in de gelegenheid gesteld om uiterlijk op 2 april 2026 hierop te reageren. Op 27 maart 2026 heeft gemachtigde verzocht om uitstel van een week vanwege een geplande vakantie. Dat verzoek is gehonoreerd. Een reactie van gemachtigde is vervolgens echter langer dan een maand uitgebleven, waarna de Commissie heeft besloten over te gaan tot advisering. De Commissie heeft gemachtigde en UHT op 27 mei 2026 hierover geïnformeerd. Gemachtigde heeft de Commissie op 27 mei 2026 bericht dat hij zijn reactie op 28 maart 2026 via de filetransfer van UHT heeft ingediend.
De Commissie heeft gemachtigde op 28 mei 2026 geïnformeerd dat zij die reactie niet had ontvangen en hem verzocht deze alsnog aan de Commissie toe te zenden. Op 1 juni 2026 heeft de Commissie dit verzoek opnieuw onder de aandacht van gemachtigde gebracht. Diezelfde dag heeft gemachtigde zijn reactie van 28 maart 2026 aan de Commissie toegezonden. - Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.
Ontvankelijkheid
Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.
Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit
De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT de toegekende compensatie voor de jaren 2006 t/m 2009 en 2017 op de juiste wijze heeft berekend en terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie voor andere jaren tussen 2005 en 2019 af te wijzen.
Schending van equality of arms
Belanghebbende voert in bezwaar aan dat UHT handelt in strijd met het beginsel van equality of arms. In haar ogen wordt zij in haar procesbelang geschaad, omdat ze niet de beschikking krijgt over een volledig bezwaardossier en daardoor niet over de voor het voeren van bezwaar benodigde documenten beschikt.
De Commissie overweegt hierover het volgende.
De Commissie is een onafhankelijke bezwaarschriftenadviescommissie in de zin van artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Voor de procedure bij de Commissie gelden de procedurele waarborgen van de Awb en tegen beslissingen op bezwaar van UHT, zoals volgt op de adviezen van de Commissie, kan een belanghebbende rechtsmiddelen instellen bij de rechter.
Op grond van artikel 7:4 lid 2 Awb en artikel 5.2 leden 3 en 4 van de Wht heeft een belanghebbende voorafgaand aan de hoorzitting bij de Commissie recht op afschriften van de op de zaak betrekking hebbende stukken. De schriftelijke reactie/beschouwing met de bijbehorende producties is op 7 januari 2026 aan gemachtigde toegezonden. Hierdoor hebben gemachtigde en belanghebbende kennis kunnen nemen van de op het bezwaar betrekking hebbende stukken.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Motivering- en zorgvuldigheidsbeginsel
Belanghebbende betoogt dat het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd en onvoldoende zorgvuldig tot stand is gekomen. Voor zover het bestreden besluit onzorgvuldig is voorbereid of gemotiveerd, kan UHT naar het oordeel van de Commissie de gebreken herstellen aan de hand van wat daarover in haar beschouwing is opgemerkt.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Discriminatie
In haar bezwaar stelt belanghebbende dat zij mogelijk het slachtoffer is geweest van discriminatie.
De Commissie overweegt dat de Wht alleen is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, hardheid of een onterechte opzet/grove schuld-kwalificatie (hierna: O/GSkwalificatie) met betrekking tot KOT. Het vooringenomen handelen in de herbeoordeelde toeslagjaren is mogelijk het gevolg van discriminatie maar dit valt niet met enige zekerheid vast te stellen. De Commissie heeft hiervoor evenmin aanwijzingen gevonden in de voorhanden zijnde stukken. Een beoordeling hiervan valt dan buiten de reikwijdte van de Wht.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Fraude Signalering Voorziening
Uit het dossier blijkt dat de persoonsgegevens van belanghebbende zijn opgenomen in de Fraude Signalering Voorziening (hierna: FSV). De enkele opname op de FSV-lijst duidt in beginsel niet op vooringenomen handelen, hardheid van het stelsel of een onterechte O/GS-kwalificatie. Dit is anders wanneer de vermelding op de FSV-lijst heeft geleid tot het zoeken naar fouten of tekort-komingen (een zogenaamd zero-tolerance-onderzoek) of tot de weigering van een betalingsregeling. De Commissie heeft geen aanwijzingen gevonden die erop wijzen dat zich een van de hiervoor genoemde gevallen heeft voorgedaan.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Werkelijke schade
Belanghebbende voert aan dat zij meer schade heeft geleden dan waarvoor aan haar compensatie is toegekend.
Deze bezwaarschriftprocedure heeft alleen betrekking op de toekenning van de standaardvergoedingen (de zogeheten forfaitaire bedragen) en niet op de vergoeding van de werkelijke schade. Voor het vragen van aanvullende vergoeding van werkelijke schade kan gebruik gemaakt worden van de mogelijkheden, vermeld op de website:
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
De verhouding tussen de Wht en de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Belanghebbende stelt dat de Wht niet uitsluit dat besluiten moeten voldoen aan alle vereisten uit de Awb. Volgens haar brengt deze stelling met zich mee dat KOT besluiten uit het verleden behalve op de gronden die de Wht noemt ook in strijd met de Awb tot stand kunnen zijn gekomen. In dit specifieke geval − zo begrijpt de Commissie − heeft volgens belanghebbende B/T niet de juiste weg gevolgd bij het sturen van de post aan de bewindvoerder,
De Commissie overweegt dat deze algemene stelling niet kan worden onder-schreven. De Wht dient te worden gezien als een bijzondere wet, bedoeld om de nadelige gevolgen van de Toeslagaffaire te repareren. Bij de beantwoording van de vraag of een handeling van B/T in het kader van de hersteloperatie als vooringenomen moet worden aangemerkt, is het in de Wht opgenomen juridisch kader leidend. Een achteraf beoordeling van de wijze waarop B/T correspondeerde met de bewindvoerder van belanghebbende beoordeelt de Commissie niet als vooringenomen handelen in de zin van de Wht. Deze bezwaargrond slaagt daarom niet.
Toeslagjaren 2014 t/m 2015 en 2019
Uit de stukken in het dossier blijkt dat de verlagingen van de KOT voor de toeslagjaren 2014 t/m 2015 zijn gebaseerd op het uitblijven van een reactie van belanghebbende na herhaalde uitvraag door B/T. De uitvraagbrieven zijn bovendien verzonden naar de destijds bekende adressen van belanghebbende. Bovendien stond belanghebbende ten tijde van de verzending van die brieven niet onder bewind. De Commissie ziet geen aanleiding voor het oordeel dat B/T de perioden waarin belanghebbende onder bewind stond onjuist in haar systemen heeft geregistreerd. In toeslagjaar 2019 heeft geen verlaging plaatsgevonden. B/T heeft naar het oordeel van de Commissie dan ook niet vooringenomen gehandeld.
Hoewel in de jaren 2014 t/m 2015 verlagingen van € 1.500 of meer hebben plaatsgevonden en de KOT aan de KOI is uitbetaald, is de KOT ten goede gekomen aan belanghebbende. Daarnaast zijn geen andere bijzonderheden gebleken.
De Commissie ziet daarom geen reden om te harde toepassing van het KOT stelsel aanwezig te achten.
In de jaren 2014 t/m 2015 en in 2019 is geen onterechte O/GS-kwalificatie toegepast. Ook op die grond bestaat geen recht op enige compensatie of tegemoetkoming.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Toeslagjaar 2016
In toeslagjaar 2016 heeft een nihilstelling plaatsgevonden nadat belanghebbende, ondanks twee voorafgaande uitvraagbrieven, wel had gereageerd maar geen informatie met betrekking tot de KOT 2016 had verstrekt. B/T heeft daarmee vooringenomen gehandeld. Na ontvangst van onvolledige informatie had B/T namelijk nader onderzoek moeten verrichten en aanvullende informatie bij belanghebbende moeten opvragen. Belanghebbende kon immers in de veronderstelling verkeren dat zij alle benodigde stukken reeds had ingestuurd.
Hoewel de KOT na de stopbrief van 8 augustus 2017 en de nihilstelling van
17 november 2017 op 31 mei 2019 alsnog is vastgesteld op € 5.382, kan dit niet worden beschouwd als herstel dat de kwalificatie “handelen vanuit voor-ingenomenheid” wegneemt. Gelet hierop moet worden aangenomen dat belanghebbende schade heeft geleden. Naar het oordeel van de Commissie heeft B/T dan ook vooringenomen gehandeld.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt gegrond te verklaren.
Toeslagjaren 2005, 2010 t/m 2013 en 2018
UHT heeft daarnaast de toeslagjaren 2005, 2010 t/m 2013 en 2018 in zijn geheel opnieuw beoordeeld. Uit die herbeoordeling volgt dat belanghebbende in de toeslagjaren 2005 en 2010 t/m 2013 geen KOT heeft aangevraagd. Voor die jaren bestaat dan ook geen recht op herstel wegens vooringenomen handelen, hardheid van het stelsel of een onterechte O/GS-kwalificatie.
Ten aanzien van het toeslagjaar 2018 heeft UHT in haar nadere beschouwing toegelicht dat geen automatische continuering heeft plaatsgevonden en dat dit het gevolg is van vooringenomen handelen door B/T in toeslagjaar 2017. UHT stelt zich op het standpunt dat voor toeslagjaar 2018 echter sprake is van evident geen recht op KOT, omdat de KOT voor dat toeslagjaar door de ex-partner van belanghebbende was aangevraagd. Dit komt overeen met hetgeen belanghebbende heeft verteld in het ouderverhaal. In haar ouderverhaal heeft belanghebbende verklaard dat haar kind in 2018 grotendeels bij haar ex-partner woonde. De Commissie acht daarom aannemelijk dat belanghebbende geen opvang heeft afgenomen in het jaar 2018 en dat sprake was van de situatie “evident geen recht op KOT”. Ten aanzien van toeslagjaar 2018 bestaat daarom geen recht op herstel wegens vooringenomen handelen, hardheid van het stelsel of een onterechte O/GS-kwalificatie.
De Commissie adviseert UHT om het bezwaar op dit punt ongegrond te verklaren.
Beoordeling forfaitaire compensatieberekening
UHT heeft in haar beschouwing de compensatieberekening getoetst. Daarbij heeft zij geconcludeerd dat bij de berekening van component f met betrekking tot het jaar 2007 fouten zijn gemaakt en dat daardoor ook componenten n en p aanpassing behoeven. UHT deelt mee de bedragen overeenkomstig haar beschouwing van 4 augustus 2025 te zullen aanpassen bij de beslissing op bezwaar. De Commissie komt niet tot een ander oordeel, acht de berekening van UHT juist en zal in lijn daarmee adviseren.
De Commissie adviseert UHT om het bestreden besluit op dit punt te herroepen, de toezeggingen bij de beslissing op bezwaar gestand te doen en aan belang-hebbende een nieuwe berekening te verstrekken.
Vergoeding van de kosten van rechtsbijstand
De Commissie adviseert UHT om een vergoeding van de kosten van rechtsbijstand toe te kennen. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft belanghebbende recht op een forfaitaire vergoeding op basis van twee procespunten (bezwaarschrift en verschijnen ter hoorzitting). Net als in eerdere zaken adviseert de Commissie daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.
Conclusie
Samengevat adviseert de Commissie om:
- het bezwaar deels gegrond te verklaren en het bestreden besluit met kenmerk UHT-DCHO te herroepen;
- belanghebbende te compenseren wegens vooringenomen handelen van B/T in toeslagjaar 2016;
- het verschil met de laatst vastgestelde beschikking kinderopvangtoeslag (component f) conform de beschouwing van 4 augustus 2025 vast te stellen;
- de vergoeding voor immateriële schade (component n) te berekenen tot de datum van de beslissing op bezwaar;
- de aanvullende vergoeding van 1% van het subtotaal (component p) van het compensatiebedrag aan te passen;
- een proceskostenvergoeding toe te kennen op basis van twee procespunten met een wegingsfactor 2. De Commissie adviseert daarbij de hoogste vergoeding per procespunt toe te kennen.
[handtekening]
Secretaris
[handtekening]
Fungerend voorzitter