BAC 2025-16542

Publicatiedatum 09-11-2026

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de op 22 augustus 2024 door UHT genomen definitieve beschikking kinderopvangtoeslag met kenmerk UHT-DCHOA (hierna: het bestreden besluit)

Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend.

Procesverloop

• Belanghebbende heeft op 13 december 2021 verzocht om een herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) voor de toeslagjaren 2009 en 2010. De herbeoordeling is aangepast en heeft betrekking op de jaren waarvoor KOT is aangevraagd en toegekend, te weten de toeslagjaren 2008 en 2009.
• Op 31 mei 2022 heeft UHT aangegeven dat belanghebbende op basis van de eerste lichte toets geen reden ziet voor het uitbetalen van € 30.000 op grond van de Catshuisregeling.
• Op 15 augustus 2024 heeft de Commissie van Wijzen (hierna: CvW) geoordeeld dat de compensatieregeling niet van toepassing is op de toeslagjaren 2008 en 2009.
• Bij het bestreden besluit heeft UHT besloten dat belanghebbende geen recht heeft op compensatie voor de toeslagjaren 2008 en 2009.
• Op 19 september 2024 heeft gemachtigde tegen dit besluit bezwaar gemaakt.
• Op 3 september 2025 heeft UHT een schriftelijke beschouwing ingediend.
• Op 17 februari 2026 heeft gemachtigde aangegeven dat belanghebbende ervan afziet te worden gehoord. De Commissie ziet, op grond van artikel 7:3, onder c, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb), daarom af van het horen van belanghebbende.
• Op 3 april 2026 zijn aanvullende gronden van bezwaar ontvangen. UHT heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om hierop te reageren.
• Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet in geschil is dat het bezwaar ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming af te wijzen.

Afgewezen toeslagjaren 2008 en 2009
De Commissie overweegt als volgt. Voor compensatie komt, ingevolge het bepaalde in de Wht, kortweg, in aanmerking de ouder van wie aannemelijk is dat de vaststelling van zijn of haar aanspraak op KOT in enig jaar onderdeel is geweest van hardheid of van een institutioneel vooringenomen handelwijze van B/T.

In het bestreden besluit, de schriftelijke beschouwing en het informatie- en beoordelingsformulier is voor beide toeslagjaren uitgebreid beschreven welke neerwaartse en opwaartse wijzigingen in KOT hebben plaatsgevonden.
Het betreffen alle reguliere correcties. De neerwaartse bijstellingen voor toeslagjaar 2008 zijn het gevolg van de door belanghebbende op 18 december 2008 zelf doorgegeven stopzetting van KOT per 15 december 2008.
Vervolgens bleek uit de door belanghebbende op 13 juli 2009 toegestuurde jaaropgave dat minder opvanguren waren afgenomen dan waarop het voorschot was gebaseerd. In totaal is € 685 KOT teruggevorderd voor toeslagjaar 2008.
Voor toeslagjaar 2009 is de KOT op nihil gesteld naar aanleiding van de op
27 maart 2009 door belanghebbende zelf doorgegeven stopzetting van KOT per
1 januari 2009. De wijzigingen worden ondersteund door de stukken uit het ouderdossier.

Gelet op het vorenstaande is er naar het oordeel van de Commissie geen reden het standpunt van UHT met betrekking tot de afgewezen toeslagjaren onjuist te achten. De Commissie heeft geen aanknopingspunten kunnen vinden om te adviseren dat de Belastingdienst/Toeslagen (hierna: B/T) bij de toekenning, aanpassing of terugvordering van KOT voor de toeslagjaren 2008 en 2009 institutioneel vooringenomen heeft gehandeld of dat het stelsel te hard heeft uitgewerkt. De terugvorderingen waren gebaseerd op de vaststelling dat er een te hoog voorschot was toegekend. De voorschotten zijn naar aanleiding van reguliere wijzigingen opnieuw berekend en in overeenstemming met de wet uitgevoerd. Dergelijke bijstellingen geven in beginsel ook geen aanspraak op een zogenoemde hardheidstegemoetkoming. De Commissie is verder van oordeel dat met het indienen van het schriftelijke verweer, de LIC-overzichten en de overige producties, het bestreden besluit ten aanzien van de afgewezen toeslagjaren voldoende is onderbouwd en zorgvuldig tot stand is gekomen. De Commissie acht de bezwaren op dit punt ongegrond.

De Commissie overweegt verder dat de Wht is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, hardheid of een onterechte kwalificatie opzet/grove schuld (hierna: O/GS) en niet ziet op de herziening van definitieve KOT beschikkingen. Een beoordeling daarvan valt dus buiten de reikwijdte van de Wht.

Artikel 19
Gemachtigde stelt dat B/T in strijd met het destijds geldende artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) niet (tijdig) definitief heeft beslist over het recht op KOT in het betreffende toeslagjaar. Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat sprake is van vooringenomen handelen door B/T overweegt de Commissie als volgt. De Commissie meent dat het niet vaststellen van definitieve beschikkingen binnen de termijn van artikel 19 van de Awir op zichzelf, zonder andere bijkomende factoren, geen aanleiding is om vooringenomen handelen aan te nemen.

Discriminatie en FSV-lijst
De Commissie overweegt dat van aanwijzingen van discriminatie in het geval van belanghebbende, uit de ter beschikking staande stukken niet is gebleken.

Met betrekking tot de opname op de Fraude Signalering Voorziening (hierna: FSV-lijst) wordt onder punt 7.9 van het informatie- en beoordelingsformulier vermeld dat belanghebbende niet is opgenomen op de FSV-lijst. Echter ontbreekt in het ouderdossier de onderliggende constatering hiervan. De Commissie adviseert UHT om deze alsnog te verstrekken.

Onderliggende O/GS stukken
De Commissie stelt vast dat zich in het dossier een stuk bevindt met als conclusie dat in het geval van belanghebbende geen sprake is van O/GS (productie 1300001). De onderliggende stukken hoe deze vaststelling tot stand is gekomen ontbreken.

Met betrekking tot het verzoek om de onderliggende stukken O/GS overweegt de Commissie als volgt. Gelet op de op 10 maart 2026 aangenomen motie van het lid Ergin (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) dient UHT standaard en actief inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS-kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. De Commissie verwijst in dit verband naar de uitspraak van rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545.

De onderliggende stukken betreffende de O/GS-kwalificatie ontbreken in dit geval. Aan UHT wordt geadviseerd voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GSkwalificatie en om belanghebbende de gelegenheid te geven hierop te reageren, eveneens voorafgaand aan het besluit op bezwaar.

2010
Met betrekking tot 2010 overweegt de Commissie ten overvloede dat uit het SAS-rapport blijkt dat enkel voor de toeslagjaren 2008 en 2009 KOT is aangevraagd (productie 0900001). Uit het informatie- en beoordelingsformulier blijkt dat, onder andere naar aanleiding van de zienswijze van gemachtigde, UHT heeft aangegeven dat voor 2010 geen KOT is aangevraagd. Omdat belanghebbende de KOT voor toeslagjaar 2009 zelf heeft stopgezet is geen sprake geweest van automatische continuatie. Nu uit de stukken niet blijkt en ook niet op een andere manier aannemelijk is geworden dat belanghebbende in dat jaar aanspraak heeft gemaakt op KOT, concludeert de Commissie dat belanghebbende voor dat jaar geen beroep op de Wet hersteloperatie toeslagen kan doen. Tevens is geen sprake geweest van vooringenomen handelingen in de voorgaande jaren.

Conclusie

Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaarschrift ongegrond te verklaren, behoudens voor zover dat niet alle op de zaak betrekking hebbende stukken zijn overgelegd, en het verzoek om proceskostenvergoeding af te wijzen.