BAC 2025-16551

Publicatiedatum 09-11-2026

Advies van de Bezwaarschriftenadviescommissie hersteloperatie toeslagen

Onderwerp van advies

Het door gemachtigde namens belanghebbende ingediende bezwaarschrift is gericht tegen de door UHT genomen definitieve beschikking kinderopvangtoeslag van 31 oktober 2024 met kenmerk UHT-DCHOA (hierna: het bestreden besluit). Aan belanghebbende is met toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen (hierna: Wht) geen compensatie toegekend voor de jaren 2007 tot en met 2011.

Procesverloop

• Belanghebbende heeft op 23 november 2021 verzocht om herbeoordeling van de kinderopvangtoeslag (hierna: KOT) over de jaren 2007 tot en met 2011.
• De Commissie van Wijzen (hierna: CvW) heeft haar beoordeling van het verzoek van belanghebbende op 3 oktober 2024 aan UHT toegestuurd. De CvW heeft geoordeeld dat UHT zich terecht op het standpunt stelt dat de compensatie-regeling van artikel 2.1, eerste lid, Wht niet van toepassing is voor de toeslagjaren 2007 tot en met 2011.
• UHT heeft bij het bestreden besluit aan belanghebbende geen compensatie toegekend voor de jaren 2007 tot en met 2011.
• Gemachtigde heeft bij brief van 28 november 2024, ingekomen op diezelfde datum, tegen dit besluit een bezwaarschrift ingediend.
• UHT heeft op 2 september 2025 schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift
• Gemachtigde heeft aangegeven dat belanghebbende afziet van het recht om te worden gehoord en verzocht om in plaats van een hoorzitting een schriftelijke ronde in te lassen. Hoewel de Commissie er de voorkeur aan geeft om belanghebbende persoonlijk te horen, zal het uitdrukkelijke, namens belanghebbende, gedane verzoek om daarvan af te zien, worden ingewilligd.
• Gemachtigde heeft bij brief van 4 mei 2026 de gronden van het bezwaar aangevuld.
• UHT heeft daar in een aanvullende schriftelijke beschouwing van 28 mei 2026 op gereageerd.
• UHT heeft, daartoe door de Commissie verzocht, op 17 juni 2026 een productie overgelegd, zijnde een Xml-bestand dat ziet op de stopzetting van de KOT per
  1 juni 2011. De betreffende productie is aan het bezwaardossier toegevoegd.
• Dit advies wordt uitgebracht door de voorzitter en twee commissieleden.

Ontvankelijkheid

Niet is geschil is dat het bezwaarschrift ontvankelijk is.

Overwegingen ten aanzien van de bezwaren en het bestreden besluit

Procedurele bezwaargronden

Geen oudergesprek in bijzijn van gemachtigde
Belanghebbende heeft aangevoerd dat uit het dossier niet blijkt wat zich destijds heeft afgespeeld en dat geen oudergesprek heeft plaatsgevonden, althans niet in het bijzijn van gemachtigde.

De Commissie stelt vast dat in het bezwaardossier een verslag is opgenomen van het oudergesprek dat plaatsvond op 13 februari 2024 met de persoonlijk zaakbehandelaar (pagina 49 e.v. bezwaardossier) waaruit het persoonlijk relaas van belanghebbende blijkt. De inhoud hiervan is niet door belanghebbende betwist. Dat het oudergesprek in het bijzijn van een gemachtigde moet plaatsvinden is geen daaraan te stellen vereiste. Deze bezwaargrond kan daarom niet slagen.

Dossier
De Commissie is van oordeel dat aan belanghebbende de op de zaak betrekking hebbende stukken zijn verstrekt waarmee is voldaan is aan de in artikel 7:4 lid 2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) neergelegde verplichting om alle op de zaak betrekking hebbende stukken ter inzage te leggen, behoudens hetgeen hierna over de stukken die zien op opzet/grove schuld (O/GS) wordt overwogen.

UHT heeft schriftelijk gereageerd op het bezwaarschrift. Hierdoor hebben gemachtigde en belanghebbende kennis kunnen nemen van de op de zaak betrekking hebbende stukken en hebben zij de gelegenheid gehad om daarop te reageren. De Commissie ziet in hetgeen belanghebbende en UHT hebben aangevoerd geen aanleiding om aan te nemen dat in het beschikbaar gestelde dossier stukken zouden ontbreken die van enig belang zouden kunnen zijn geweest voor het door UHT genomen besluit.

Daarom adviseert de Commissie UHT om het bezwaar niet op deze grond gegrond te verklaren, behoudens voor zover is aangevoerd dat de O/GS-stukken niet zijn verstrekt.

Opzet/grove schuld-kwalificatie (O/GS-kwalificatie)
Belanghebbende verzoekt om inzage in alle stukken die ten grondslag liggen aan de conclusie van UHT dat geen sprake is geweest van een O/GS-kwalificatie.
UHT stelt zich op het standpunt dat er geen stukken gevonden zijn die tot de conclusie kunnen leiden dat sprake was van een O/GS-kwalificatie ten aanzien van de KOT en er zodoende ook geen nadere stukken gedeeld zullen worden met belanghebbende.

De Commissie volgt UHT niet in haar opvatting dat er om die reden geen stukken gedeeld hoeven te worden met belanghebbende.

De Commissie wijst in dit verband op de motie van het lid Ergin die op 10 maart 2026 is aangenomen (Tweede Kamer, vergaderjaar 2025-2026, 36 708, nr. 68) en waarin de Kamer heeft uitgesproken dat UHT standaard en actief inzage geeft in alle stukken die ten grondslag liggen aan de O/GS kwalificatie. Als de beoordeling van UHT (mede) rust op de vaststelling dat geen informatie beschikbaar is over belanghebbende in een geraadpleegde gegevensbron, dan moet UHT die vaststelling onderbouwen met bijvoorbeeld een schermafbeelding van de resultaten en geraadpleegde systemen. Dit geldt naar het oordeel van de Commissie ook voor de stukken die UHT in haar aanvullende beschouwing van
28 mei 2026 noemt en waarover zij het standpunt heeft ingenomen dat deze niet met belanghebbende zullen worden gedeeld. UHT noemt deze stukken immers ter onderbouwing van haar beoordeling, zodat moet worden aangenomen dat deze stukken ten grondslag liggen aan haar beoordeling en op de zaak betrekking hebbende stukken zijn. Volledigheidshalve verwijst de Commissie ook naar de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 februari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:1545.

Derhalve adviseert de Commissie aan UHT om voorafgaand aan het besluit op bezwaar, met inachtneming van bovenstaande, inzage te geven in alle stukken die ten grondslag liggen aan de beoordeling dat geen sprake was van een O/GS-kwalificatie en om belanghebbende de gelegenheid te geven hierop te reageren, eveneens voorafgaand aan het besluit op bezwaar.

Fraude Signalering Voorziening (FSV)
Belanghebbende verzoekt daarnaast om de onderliggende stukken over FSV te overleggen. De Commissie stelt vast dat uit de voorhanden stukken niet blijkt dat belanghebbende is opgenomen op de FSV-lijst, maar een onderbouwing daarvan ontbreekt in het dossier. De Commissie adviseert UHT om aan belanghebbende alsnog een schermafdruk van de haar ter beschikking staande informatie te verstrekken tezamen met de beslissing op bezwaar. 

Discriminatie
Ten aanzien van discriminatie overweegt de Commissie dat zij in het kader van de hersteloperatie toeslagen niet de bevoegdheid heeft om te beoordelen of in het geval van een belanghebbende sprake is geweest van discriminatie.

De Commissie adviseert UHT om dit bezwaar ongegrond te verklaren.

Verrekeningen
Belanghebbende voert aan dat zij in aanmerking komt voor een compensatie van de schade die zij heeft geleden als gevolg van de verrekeningen van de terugvorderingen met de nadien toegekende toeslagen (waaronder de toegekende KOT).

De Commissie overweegt dat deze verrekening onderdeel is van de uitvoering die aan de KOT is gegeven. Uit de wetsgeschiedenis van de Wht en de systematiek van de compensatieregeling kan niet worden afgeleid dat de wetgever dergelijke gevallen voor ogen heeft gehad. De wet vermeldt de situatie van verrekening niet expliciet. Bij de bepaling van de hoogte van de compensatie in de artikelen 2.2 en 2.3 Wht wordt aangesloten bij het bedrag van de weigering, terugvordering of stopzetting van KOT die een direct gevolg is van onder andere hardheid.
De verrekening van een op zichzelf terechte terugvordering of stopzetting valt daar niet onder. Dat is ook met zoveel woorden te lezen in de memorie van toelichting. Daarin staat: Bij gedupeerden door een onterechte O/GS-kwalificatie waren de terugvorderingen op zichzelf niet onterecht, dus deze worden niet gecompenseerd. Wel krijgen de ouders een financiële tegemoetkoming voor het ondervonden nadeel van 30% van de betreffende terugvorderingen (Kamerstukken II 2021–2022, 36 151, nr. 3, p. 14). Uit de wetsgeschiedenis (de nota naar aanleiding van het eindverslag) blijkt dat de reikwijdte van de hardheidsregeling bewust enigszins beperkt is gehouden en dat eventuele uitbreidingen een nieuwe bewuste afweging van de wetgever vergen (Kamerstukken II 2021-2022, 36 151, nr. 7, p. 14). De Commissie adviseert UHT daarom te beslissen dat deze bezwaargrond geen doel treft.

Artikel 19 Awir
Belanghebbende heeft aangevoerd dat B/T in strijd met het destijds geldende artikel 19 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) niet (tijdig) definitief heeft beslist over het recht op KOT in het betreffende toeslagjaar.
Voor zover belanghebbende hiermee betoogt dat alleen reeds hierom sprake is van vooringenomen handelen door B/T overweegt de Commissie als volgt.
De Commissie meent dat het niet vaststellen van definitieve beschikkingen binnen de termijn van artikel 19 van de Awir op zichzelf, zonder andere bijkomende factoren, geen aanleiding is om vooringenomen handelen aan te nemen.
Deze bezwaargrond kan daarom niet slagen.

Omissies / niet toegekende KOT
Volgens belanghebbende dient UHT de juistheid van de hoogte van de KOT zoals deze indertijd definitief is vastgesteld te beoordelen. De Commissie overweegt hierover dat de Wht is bedoeld voor herstel van vooringenomen handelen, van hardheid en/of van een onterechte O/GS-kwalificatie. De Wht ziet niet op de herziening van in het verleden genomen definitieve KOT-beschikkingen.
Een beoordeling daarvan valt buiten de reikwijdte van de Wht. Deze bezwaargrond treft daarom geen doel.

Afwijzing compensatie
De Commissie ziet zich gesteld voor de vraag of UHT terecht en op goede gronden is gekomen tot haar beslissing om het verzoek van belanghebbende om compensatie of tegemoetkoming over de jaren 2007 tot en met 2011 af te wijzen.

De Commissie overweegt als volgt.

Voor compensatie komt, ingevolge het bepaalde in de Wht, in aanmerking de ouder waarvan aannemelijk is dat de vaststelling van zijn of haar aanspraak op KOT in enig jaar onderdeel is geweest van een institutioneel vooringenomen handelwijze van B/T of hardheid van het stelsel.

Over toeslagjaar 2007 is de KOT éénmaal neerwaarts bijgesteld. Dit is gedaan naar aanleiding van het door belanghebbende ingestuurde antwoordformulier met jaaropgaven (pagina 169 e.v. bezwaardossier). Daarbij zijn de door belang-hebbende doorgegeven uren gedeeld door een periode van 12 maanden.
Dat had 10 maanden moeten zijn. Deze fout, hoewel onzorgvuldig, zo meent de Commissie, kan evenwel niet anders worden aangemerkt dan een menselijke fout zoals UHT terecht in haar beschouwing heeft opgemerkt. Nadat belanghebbende bezwaar heeft aangetekend (buiten de wettelijke bezwaartermijn) en dat bezwaar door B/T is opgevat als een herzieningsverzoek, is deze  fout hersteld en is de KOT verhoogd. Van vooringenomen handelen is de Commissie niet gebleken.
Wat betreft hardheid stelt de Commissie vast dat de daadwerkelijke opvangkosten van€11.941,- hoger waren dan het bedrag aan KOT dat aan de kinderopvang-instelling is betaald, namelijk €10.410,-. De KOT is daarmee volledig ten goede gekomen van de opvangkosten. Van hardheid is daarom geen sprake.

Over toeslagjaar 2008 is de KOT éénmaal neerwaarts bijgesteld na een door belanghebbende doorgegeven wijziging van het aantal opvanguren (van 228 naar 27 uren per maand, Xml-bestand pagina 255/256 bezwaardossier). Dit is een reguliere wijziging. Wat betreft hardheid stelt de Commissie vast dat de daadwerkelijke opvangkosten zijnde €4.907,- (afgerond) hoger waren dan het bedrag aan KOT dat aan de kinderopvanginstelling is betaald, namelijk €3.622,-. De KOT is daarmee volledig besteed aan de opvangkosten. Van hardheid is daarom geen sprake.

Over toeslagjaar 2009 is de KOT niet neerwaarts bijgesteld en is ook geen KOT teruggevorderd. Over toeslagjaar 2010 is de KOT éénmaal neerwaarts bijgesteld. Dit is gedaan naar aanleiding van een door belanghebbende doorgegeven wijziging van het aantal afgenomen opvanguren (Xml-bestand pagina 307 bezwaardossier). Dit is een reguliere wijziging, van vooringenomen handelen is niet gebleken. Ook van hardheid is geen sprake omdat geen sprake was van een terugvordering die de hardheidsgrens van €1.500,- overstijgt.

Over toeslagjaar 2011 is de KOT tweemaal neerwaarts bijgesteld. De eerste neerwaartse bijstelling is gedaan naar aanleiding van een door belanghebbende doorgegeven wijziging van het aantal afgenomen opvanguren (pagina 351 e.v. bezwaardossier). De tweede neerwaartse bijstelling is het gevolg van een door, althans namens belanghebbende digitaal doorgegeven stopzetting van de KOT per 1 juni 2011 (Xml-bestand, op 17 juni 2026 nagezonden productie). Uit dat document leidt de Commissie af dat de stopzetting van de KOT digitaal is gedaan, met gebruikmaking van de persoonlijke gegevens van belanghebbende, waaronder het burgerservicenummer van belanghebbende. Op grond hiervan meent de Commissie dat er geen reden is om eraan te twijfelen dat deze stopzetting niet door of althans met instemming van belanghebbende is gedaan. Deze wijzigingen zijn daarom reguliere wijzigingen; van vooringenomen handelen is niet gebleken. Ook van hardheid is geen sprake omdat slechts een bedrag van €813,- aan de kinderopvanginstelling is betaald en dat ligt onder de hardheids-grens van €1.500,-.

Overige bezwaren (waaronder ‘datakluis)
De Commissie is wat betreft de overige gronden van het bezwaar, zoals wat ten aanzien van de ‘datakluis’ naar voren is gebracht, van oordeel dat deze, op zichzelf bezien noch in onderling verband gelezen, tot het door belanghebbende gewenste resultaat kunnen leiden.

Voor de datakluis geldt daarbij in het bijzonder dat, gelet op de nu voorhanden gegevens over de datakluis, de inhoud daarvan niet is betrokken bij het bestreden besluit, zodat deze niet tot de op de zaak betrekking hebbende stukken behoort, als bedoeld in artikel 7:4 lid 2 van de Awb. Dit betekent ook dat de Commissie niet hoeft te wachten op nadere verduidelijking over de kluisgegevens.

Proceskostenvergoeding
Nu de Commissie niet adviseert het bestreden besluit te herroepen, is er geen aanleiding een vergoeding van de proceskosten toe te kennen.

Conclusie

Samengevat adviseert de Commissie om het bezwaar ongegrond te verklaren, behoudens voor zover is aangevoerd dat niet alle op de zaak betrekking hebbende stukken zijn overgelegd.